Tukan

Co to jest gwiazdozbiór Tukana?

Tukan (łac. Tucana) to gwiazdozbiór na południowym niebie, leżący w pobliżu bieguna południowego nieba, zawierający dwa klejnoty obserwacyjne: gromadę kulistą 47 Tucanae (NGC 104) i Mały Obłok Magellana (SMC). Oba obiekty są widoczne gołym okiem i należą do najpiękniejszych obiektów południa nieba.

47 Tucanae (47 Tuc) to druga co do jasności gromada kulista nieba (magnituda 4,09) po Omega Centauri, odległa o ok. 13 000 lat świetlnych i zawierająca ok. 500 000 gwiazd. Jest gęstsza od Omega Centauri i ma wyraźnie żółtawą barwę od dominacji gwiazd klasy K i G. Przez mały teleskop (80 mm) 47 Tuc prezentuje się jako wyraźna kulka z gwiazdami rozsypującymi się ku krawędziom. Mały Obłok Magellana (SMC, ok. 200 000 lat świetlnych) jest karłowatą galaktyką nieregularną – satelitą Drogi Mlecznej. Zawiera NGC 346, najbogaty region formowania gwiazd w SMC, badany przez JWST. 47 Tuc i SMC w tym samym polu widzenia tworzą spektakularny widok dla obserwatorów z półkuli południowej. Gwiazdozbiór Tukana zawiera też galaktykę NGC 362 i kilka słabszych gromad.

Tukan jako gwiazdozbiór jest niewidoczny z Polski (leży poniżej ok. -60° deklinacji). Z Australii, Nowej Zelandii, RPA i Patagonii Tukan z SMC i 47 Tuc jest jednym z ikonicznych widoków nocnego nieba. Astronomowie badający SMC przez JWST odkryli szczegółowe procesy formowania gwiazd w galaktyce o innej metaliczności niż Droga Mleczna – ważny test modeli ewolucji galaktyk.