Co to są tunele czasoprzestrzenne?
Tunele czasoprzestrzenne (ang. wormholes), zwane też mostami Einsteina-Rosena, to hipotetyczne struktury w tkance czasoprzestrzeni przewidywane przez ogólną teorię względności, łączące dwa odległe punkty w przestrzeni lub czasie i umożliwiające teoretycznie podróż między nimi krótszą drogą niż przez normalną przestrzeń. Nie istnieje dotychczas żaden obserwacyjny dowód na istnienie tuneli czasoprzestrzennych.
Mosty Einsteina-Rosena odkryli matematycznie Einstein i Rosen w 1935 roku jako konsekwencję geometrii czasoprzestrzeni wokół czarnych dziur (Schwarzschilda). Klasyczny tunel E-R jest jednak niestabilny – kolapsuję zanim cokolwiek przez niego przejdzie. Tunel Morrisa-Thorne’a (1988) to hipotetyczna modyfikacja stabilizowana przez egzotyczną materię o ujemnej gęstości energii – mechanizm niesprzeczny z równaniami OTW, lecz wymagający materii o własnościach nieznanych w naturze (ujemna energia, violacja NEC). Teoria korespondencji ER=EPR (Maldacena i Susskind, 2013) sugeruje fundamentalne powiązanie tuneli czasoprzestrzennych ze splataniem kwantowym (EPR) – para splecionych czarnych dziur jest połączona tunelem w przestrzeni.
Tunele czasoprzestrzenne są fascynującym obiektem spekulacji naukowej i fikcji. Film Interstellar (2014, doradca naukowy Kip Thorne, laureat Nobla 2017) wizualizował tunel jako hiperboloidę i ukazywał podróż przez jego wnętrze zgodnie z przewidywaniami OTW. Aktualny konsensus fizyki: tunele czasoprzestrzenne mogą istnieć jako rozwiązania matematyczne równań OTW, ale wymagają egzotycznej materii, której istnienie nie jest potwierdzone, i są niestabilne nawet w teorii; podróże przez nie są prawdopodobnie fizycznie niemożliwe.