Kosmos, sztuczna inteligencja i nowe technologie - IWD Partner

Kobiety rdzenne współtworzą AI dla zdrowia psychicznego matek

Projekt włączenia rdzennych kobiet aborygeńskich w projektowanie interpretowalnej sztucznej inteligencji na potrzeby opieki perinatalnej pokazuje, że najbardziej wartościowe dane do uczenia modeli mogą pochodzić ze środowisk dotychczas systemowo pomijanych przez cyfrową medycynę. To nie jest typowy projekt badawczy – to próba zbudowania AI, której wyjaśnienia mają sens dla konkretnych kobiet w konkretnych realiach kulturowych, a nie tylko dla białych fartuchów przed monitorem. Skąd wziął się pomysł na AI projektowaną razem z Aborygenkami? Temat zdrowia psychicznego w okresie perinatalnym – czyli obejmującym ciążę i czas po porodzie – dotyka kobiet na całym świecie, ale kobiety rdzenne w Australii zmagają się z nim w zupełnie odmiennym kontekście kulturowym, społecznym i historycznym. Twórcy projektu wyszli z założenia, że model AI pozbawiony tej wiedzy kontekstowej będzie po prostu bezużyteczny lub wręcz szkodliwy w tej grupie. Inicjatywa zakłada bezpośrednie włączenie rdzennych kobiet aborygeńskich w proces kształtowania narzędzia – nie jako obiektów badania, lecz jako współtwórczyń decydujących o tym, jakie sygnały ostrzegawcze są istotne, jak powinna wyglądać komunikacja i jakie wyjaśnienia generowane przez AI będą zrozumiałe i kulturowo bezpieczne. Takie podejście wpisuje się w szerszy nurt projektowania partycypacyjnego (ang. participatory design) w AI, ale jego zastosowanie w ochronie zdrowia społeczności rdzennych jest nadal czymś rzadkim i…