Czym jest Japet – ksiezyc Saturna?
Japet (Iapetus) to trzeci co do wielkosci ksiezyc Saturna, odkryty przez Giovanniego Cassiniego w 1671 roku, slynacy z niezwyklego dwukolorowego wygladu: wiodaca polkula orbitalna jest prawie czarna (albedo ok. 0,03-0,05), a tylna – snieznobi ala (albedo ok. 0,5-0,6). Cassini domyslil sie dwukolorowosci juz przy odkryciu, poniewaz Japet byl widoczny tylko z jednej strony orbity.
Japet ma srednice 1470 km i jest 15. najwiekszym cialem Ukladu Slonecznego. Jego najbardziej charakterystyczna cecha poza dwukolorowoscia jest ogromny grzbiet rownikowy Ajalon Rupes, siegajacy do 20 km wysokosci i rozciagajacy sie przez ponad 1300 km – jeden z najwyzszych lancuchow gorskich w calym Ukladzie Slonecznym. Ciemna polkula (Cassini Regio) jest pokryta materialem bogatym w wegiel organiczny, ktory prawdopodobnie pochodzi z zewnetrznych ksiezyców Saturna lub z opadajacego pylu miedzygwiazdowego, a nastepnie jest redystrybowany termicznie przez podgrzewanie sloneczne.
Sonda Cassini-Huygens wykonala szczegolowe przeloty obok Japeta, dostarczajac mapy calej powierzchni. Japet jest w synchronicznym obrocie z Saturnem (zawsze ta sama strona zwrocona ku planecie), co tluma czy jego asymetryczne nagrzewanie i poglebienie kontrastu barwnego. Jego odleglosc od Saturna wynosi ok. 3,56 mln km – jest to jeden z najdalszych duzych ksiezyców planety.