Czym jest Janus – ksiezyc Saturna?
Janus to maly, nieregularny ksiezyc Saturna odkryty w 1966 roku przez Audouina Dollfusa, slynacy z jednego z najbardziej niezwyklych zjawisk orbitalnych w Ukladzie Slonecznym – wspoldzielenia niemal identycznej orbity z ksiezycem Epimeteuszem. Co ok. 4 lata dwa ksiezyc e zamieniaja sie miejscami, nigdy sie nie zderzajac.
Janus ma wymiary ok. 203 x 185 x 153 km i nieregularny, pokryty kraterami ksztalt wskazujacy na to, ze jest fragmentem rozbitego wiekszego ciala. Orbita Janusa i Epimeteusza sa oddalone od siebie o zaledwie ok. 50 km – mniej niz rozmiary samych obiektow. Gdy wewnetrzny (szybszy) ksiezyc dogania zewnetrzny (wolniejszy), obydwa wymieniaja sie energia poprzez grawitacje i zamieniaja sie orbita mi bez fizycznego zderzenia. Zjawisko to jest klasycznym przykladem rezonansu orbitalnego 1:1 w konfiguracji ko-orbitalnej.
Parę Janus-Epimeteusz odkryto dopiero po rzetelnej analizie zdjeć – przez lata sadzono, ze jest to jeden ksiezyc o zmiennej pozycji. Sondy Voyager i Cassini dostarczyly szczegolowych danych o tej niezwyklej parze. Janus jest rowniez jednym z wielu wewnetrznych ksiezyców pasterskich Saturna, ktore grawitacyjnie utrzymuja ksztalt jego pierscieni.