Złączenie górne

Co to jest złączenie górne?

Złączenie górne (koniunkcja górna, ang. superior conjunction) to konfiguracja, w której planeta wewnętrzna (Merkury lub Wenus) znajduje się po drugiej stronie Słońca od Ziemi – Słońce jest między Ziemią a planetą. Planeta jest wtedy najdalej od Ziemi i widziana przez Słońce jest całkowicie niewidoczna. Termin stosuje się też do planet zewnętrznych, gdzie oznacza po prostu koniunkcję z Słońcem (planeta za Słońcem).

Podczas złączenia górnego planeta wewnętrzna jest po stronie Słońca i jest najdalej od Ziemi (Wenus do 261 mln km). Jej tarcza jest wtedy najm niejsza kątowo (Wenus ok. 9,5 arcsec), lecz w pełni oświetlona przez Słońce – widzimy pełną fazę. Bezpośrednio przed i po złączeniu górnym planeta pojawia się i znika jako gwiazda poranna lub wieczorna – wychodzi spoza Słońca na niebo. Dla planet zewnętrznych (Mars, Jowisz, Saturn…) koniunkcja (ang. conjunction lub superior conjunction) to moment, gdy planeta jest za Słońcem – jest niewidoczna przez kilka tygodni lub miesięcy, po czym wyłania się na ranne niebo. Opozycja jest przeciwieństwem koniunkcji – planeta jest po stronie Ziemi naprzeciwko Słońca i widoczna całą noc.

Następstwo konfiguracji dla Wenus: złączenie górne (za Słońcem) – wydłuż do wieczornej elongacji – złączenie dolne (przed Słońcem) – wydłuż do porannej elongacji – z powrotem do złączenia górnego, w cyklu ok. 584 dni (synodyczny okres Wenus). Cykl ten reguluje widoczność Wenus jako Gwiazdy Wieczornej i Porannej, co od starożytności fascynowało astronomów i prowadziło do spostrzeżenia, że Gwiazda Wieczorna i Poranna to ten sam obiekt.