Złączenie dolne

Co to jest złączenie dolne?

Złączenie dolne (koniunkcja dolna, ang. inferior conjunction) to konfiguracja, w której planeta wewnętrzna (Merkury lub Wenus) znajduje się między Ziemią a Słońcem – jest zatem bliżej Ziemi niż w jakimkolwiek innym punkcie swojej orbity. Dotyczy wyłącznie Merkurego i Wenus, gdyż tylko planety o orbicie mniejszej niż ziemska mogą znaleźć się między Ziemią a Słońcem.

Podczas złączenia dolnego planeta jest geometrycznie najbliżej Ziemi, ale jest niezauważalna ze względu na bliskość Słońca – jest za jasna, by ją obserwować lub jest skierowana ku nam nieoświetloną stroną (faza cienka lub nowa). Wenus w złączeniu dolnym może być odległa od Ziemi zaledwie 38-40 mln km – jest wtedy największa kątowo spośród wszystkich planet (do ok. 64 arcsec). Jednak jej tarcza w tym momencie jest niemal ciemna (faza sierpa na krańcach), widoczna tylko za pomocą teleskopu. Tranzyty Merkurego i Wenus: gdy płaszczyzny orbit są odpowiednio zbieżne, planeta podczas złączenia dolnego przechodzi przed tarczą Słońca – tranzyt Wenus zdarza się parami co ok. 121 i 8 lat (ostatni 2012, kolejny 2117). Tranzyty Merkurego zdarzają się kilkanaście razy w stuleciu.

Złączenie dolne jest ważnym momentem w cyklu elongacji planet wewnętrznych: przed złączeniem dolnym planeta jest widoczna wieczorami (wschód i zachód po Słońcu), po złączeniu przechodzi na poranne niebo. Wielka elongacja (maksymalne odchylenie od Słońca) poprzedza i następuje po złączeniu dolnym, gdy planeta jest najlepiej widoczna odpowiednio wieczorem lub rano.