Co to jest zenit?
Zenit to punkt na sferze niebieskiej leżący dokładnie nad głową obserwatora – punkt przecięcia pionowej linii miejscowej (płaszczyzny pionu) z górną półsferą nieba. Jego przeciwieństwo to nadir – punkt pod stopami obserwatora, na dolnej półsferze. Zenit jest fundamentalnym punktem referencyjnym w układzie współrzędnych horyzontalnych (azymut i wysokość).
W układzie horyzontalnym wysokość zenitu wynosi dokładnie +90 stopni. Obiekty w zenicie lub bliskie zenitowi są obserwowane przez najcieńszą warstwę atmosfery – dlatego jakość obrazu (seeing) i przezroczystość są najlepsze w pobliżu zenitu. Odległość zenitalna (ang. zenith distance) to kąt między zenitiem a obiektem; dla obiektu w zenicie wynosi 0, dla obiektu na horyzoncie 90 stopni. Zenit lokalny porusza się po niebie w ciągu doby ze względu na rotację Ziemi. Gwiazdozbiór zenitalny to gwiazdozbiór aktualnie nad głową obserwatora. Zenitalna granica widzialności (Zenithal Limiting Magnitude, ZLM) to jasność najsłabszej gwiazdy widocznej gołym okiem w zenicie danej nocy – miara jakości ciemnego nieba.
Zenit jest kluczowym punktem w astronomii obserwacyjnej. Teleskopy montowane na montażu azymutalnym prowadzą obiekty przez zenit inaczej niż przez inne punkty nieba – tzw. problem przejścia przez meridian i przez zenit (zenith blind spot w teleskopach alt-az). W nawigacji astronautycznej zenit definiuje lokalny pionion – podstawę pomiarów kątowych wysokości gwiazd za pomocą sekstantu.