Chińskie przepisy o AI-towarzyszach: co Pekin naprawdę reguluje

15 lipca 2026 roku w Chinach weszły w życie pierwsze na świecie dedykowane przepisy regulujące AI-towarzyszy — Tymczasowe środki administrowania usługami antropomorficznej interakcji AI — i już na kilka dni przed ich wejściem w życie dwie największe konsumenckie aplikacje AI w kraju, Doubao (ByteDance) i Qwen (Alibaba), po cichu wyłączyły swoje kluczowe funkcje. To nie jest historia o tym, jak Pekin zakazał sztucznej inteligencji — to historia o tym, jak regulator po raz pierwszy na świecie postawił twarde granice między AI, która wykonuje zadania, a AI, która buduje emocjonalne więzi z człowiekiem.

Czym są AI-towarzysze i dlaczego Chiny zdecydowały się je uregulować?

AI-towarzysz (ang. AI companion) to konwersacyjny agent zaprojektowany tak, by utrzymywać ciągłą, spersonalizowaną relację z użytkownikiem — z pamięcią między sesjami i stałą osobowością, która buduje poczucie znajomości i bliskości. Nie chodzi tu o jednorazowe zapytanie do chatbota, lecz o system, który „pamięta”, czym interesował się użytkownik tydzień temu, i wraca do tych tematów z inicjatywy własnej.

Emocjonalne przywiązanie do takich systemów jest coraz częściej nie efektem ubocznym, lecz celowym efektem projektowym — sprzedawanym jako główna zaleta produktu. W Chinach, gdzie rynek konsumenckich aplikacji AI rósł dynamicznie w latach 2024–2026, praktyka ta stała się na tyle powszechna, że Pekin postanowił objąć ją formalnym nadzorem regulacyjnym.

Przepisy zostały wydane wspólnie 10 kwietnia 2026 roku przez pięć instytucji: Administrację Cyberprzestrzeni Chin (CAC), Narodową Komisję Rozwoju i Reform (NDRC), Ministerstwo Przemysłu i Informatyki, Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego oraz Państwową Administrację Regulacji Rynku. Tak szeroka koalicja ministerstw sygnalizuje, że Pekin traktuje temat poważnie — nie jako kwestię techniczną, lecz społeczną.

Co dokładnie regulują nowe chińskie przepisy?

Przepisy obejmują usługi, które symulują ludzkie cechy osobowości, wzorce myślenia i style komunikacji w celu zapewnienia trwałej interakcji emocjonalnej. To kluczowe rozróżnienie: regulacja nie uderza w AI jako taką, lecz w konkretny typ relacji człowiek–maszyna.

Z zakresu regulacji wyłączono boty obsługi klienta, systemy pytań i odpowiedzi opartych na wiedzy, asystentów miejsca pracy oraz narzędzia edukacyjne i badawcze — pod warunkiem, że te aplikacje unikają podtrzymywanego zaangażowania emocjonalnego. Granica jest więc funkcjonalna, nie technologiczna: to samo oprogramowanie może być dozwolone lub regulowane w zależności od tego, w jakim trybie pracuje i jakie cele realizuje.

Nowe wymagania dla objętych regulacją usług obejmują cztery główne obowiązki. Po pierwsze, wdrożenie systemów przeciwdziałających uzależnieniu (anti-addiction systems). Po drugie, wysyłanie obowiązkowych powiadomień o czasie użytkowania. Po trzecie, udostępnienie mechanizmów natychmiastowego wyjścia z relacji z botem. Po czwarte, detekcję w czasie rzeczywistym niezdrowego uzależnienia u użytkownika.

Dlaczego Doubao i Qwen wyłączyły swoje funkcje?

ByteDance i Alibaba nie złamały żadnego zakazu — wpadły w pułapkę konfliktu projektowego. Funkcje AI-towarzyszy w Doubao i Qwen były zbudowane dokładnie wokół tych właściwości, które nowe przepisy każą otoczyć restrykcjami: pamięci między sesjami, spójnej osobowości i podtrzymywanej relacji. Retrofit — czyli dobudowanie wymaganych mechanizmów do istniejącej architektury — byłby technicznie i wizerunkowi kosztowny.

ByteDance poinformował użytkowników Doubao 15 lipca 2026 roku, że funkcja agentów przejdzie offline, powołując się lakonicznie na „dostosowania funkcji produktu”. Alibaba wyłączyła humanoidalne i tworzone przez użytkowników agenty w Qwen już 10 lipca, a pełną usługę agentową pięć dni później. Żadna z firm nie przedstawiła publicznego wyjaśnienia technicznego — decyzje były ogłoszone bez zbędnego komentarza.

ByteDance wybrał strategię migracji: kieruje użytkowników Doubao do osobnej aplikacji Maoxiang, gdzie mogą ponownie tworzyć agentów — zapewne w ramach infrastruktury zgodnej z nowymi wymogami. Alibaba na moment publikacji źródłowych materiałów nie ogłosiła żadnego odpowiednika tej ścieżki dla użytkowników Qwen.

Redakcja IWD Partner: Chińska regulacja AI-towarzyszy przypomina nam, że największe wyzwanie w regulowaniu technologii emocjonalnych nie leży w zakazach, lecz w precyzyjnym zdefiniowaniu granicy między narzędziem a relacją. Paradoksalnie, im skuteczniejszy AI-towarzysz — im lepiej „pamięta” i „rozumie” — tym trudniej go zaprojektować zgodnie z przepisami, które każą mu jednocześnie tę relację ograniczać. Pytanie, które zadamy sobie za dwa lata, brzmi: czy regulacja zmieni produkty, czy tylko przeniesie je do szarej strefy aplikacji bez siedziby w Chinach?

Jak nowe przepisy wpisują się w globalny kontekst regulacji AI?

Chińskie regulacje z 2026 roku to pierwszy na świecie dedykowany krajowy framework dotyczący AI-towarzyszy. Europa, mimo rozbudowanego AI Act przyjętego przez Parlament Europejski w 2024 roku, nie wyodrębniła dotychczas kategorii „usług emocjonalnej interakcji” jako osobnego przedmiotu regulacji. Stany Zjednoczone nie dysponują żadną federalną ustawą regulującą tę kategorię produktów.

Chińskie podejście jest charakterystyczne: przepisy były poprzedzone fazą konsultacji publicznych pod koniec 2025 roku, co nadało im pewną legitymizację proceduralną, choć ostateczne decyzje zapadły w gronie ministerstw bez udziału niezależnych podmiotów technologicznych. Mechanizm konsultacji publicznych był jednak realny — kilka zapisów w finalnym tekście różni się od wersji z projektu.

Warte uwagi jest to, że regulacja wyraźnie rozróżnia poziomy ryzyka w obrębie AI. Asystenci zadaniowi — nawet bardzo zaawansowani, operujący na wrażliwych danych — pozostają poza zakresem nowych przepisów. Regulacja jest więc nie tyle reakcją na AI w ogóle, ile na konkretny wzorzec zachowania produktów: projektowanie pod uzależnienie emocjonalne.

Dlaczego regulacja AI-towarzyszy ma znaczenie?

Chiny to pierwszy kraj, który formalnie uznał, że AI zaprojektowana pod emocjonalne uzależnienie wymaga osobnych narzędzi regulacyjnych — i stworzył dla nich dedykowany framework, a nie próbował wtłoczyć je w istniejące przepisy o ochronie danych czy prawie konsumenckim. Dla rynku globalnego jest to sygnał, że kategoria „AI relacyjnej” zaczyna dojrzewać regulacyjnie.

Według danych przytaczanych przez Cyberspace Administration of China w procesie konsultacyjnym z 2025 roku, dziesiątki milionów użytkowników w Chinach korzystało regularnie z funkcji agentowych w aplikacjach konsumenckich. Skala zjawiska uzasadnia interwencję — choć forma tej interwencji, oparta na obowiązkach projektowych zamiast na zakazach, jest stosunkowo subtelna jak na chiński styl regulacyjny.

Dla europejskich i amerykańskich regulatorów chińskie przepisy mogą stać się pierwszym case study do analizy: czy mechanizmy anty-uzależnieniowe wbudowane w produkt faktycznie działają, czy jedynie zmieniają interfejs, zachowując rdzeń relacji emocjonalnej? Jeśli chińskie doświadczenia z lat 2026–2027 pokażą skuteczność tego podejścia, możemy oczekiwać podobnych inicjatyw legislacyjnych w Unii Europejskiej najpóźniej w cyklu regulacyjnym 2028–2030.

Powiązane pojęcia z AI i uczenia maszynowego

• AI-towarzysz (AI companion) — konwersacyjny agent AI zaprojektowany do utrzymywania ciągłej, spersonalizowanej relacji emocjonalnej z użytkownikiem, z pamięcią między sesjami i stałą osobowością.
• Antropomorfizacja AI — proces projektowania lub postrzegania systemów AI jako posiadających ludzkie cechy, emocje lub intencje, co wzmacnia emocjonalne przywiązanie użytkowników.
• Persistent memory (pamięć trwała) — mechanizm w systemach AI pozwalający agentowi przechowywać i wykorzystywać informacje o użytkowniku z poprzednich sesji, kluczowy dla budowania relacji.
• Dark patterns uzależnieniowe — celowe wzorce projektowe w interfejsach i algorytmach, których zadaniem jest maksymalizacja czasu spędzonego w aplikacji poprzez mechanizmy nagrody i emocjonalnego zaangażowania.
• Agent AI (AI agent) — autonomiczny system AI zdolny do podejmowania decyzji i działań w celu realizacji zadań lub celów, funkcjonujący niezależnie lub w interakcji z użytkownikiem.

Na podstawie materiałów źródłowych.