Pensylwania reguluje centra danych AI bez nowych ustaw

W maju 2026 roku gubernator Pennsylwanii Josh Shapiro podpisał rozporządzenie wykonawcze, które zmienia zasady gry dla branży centrów danych — bez uchwalania ani jednej nowej ustawy. Wystarczyły istniejące uprawnienia administracyjne, jedno rozporządzenie i gotowy formularz umowy, by odwrócić kolejność, wokół której cały sektor buduje swoje harmonogramy inwestycyjne. To precedens, który może być kopiowany przez każdy stan, kraj lub miasto dysponujące podobnymi kompetencjami w zakresie wydawania pozwoleń.

Co to jest rozporządzenie GRID i jak działa?

Executive Order 2026-05, podpisany w Harrisburgu we wtorek, nakłada na deweloperów centrów danych obowiązek spełnienia zestawu warunków nazwanych GRID Requirements (Governor’s Responsible Infrastructure Development) zanim Departament Ochrony Środowiska Pennsylwanii w ogóle otworzy ich teczkę z wnioskiem o pozwolenie. Dokument umowy wzorcowej opublikowano tego samego dnia, a rozporządzenie weszło w życie natychmiast, obejmując wszystkie nowe wnioski.

Mechanizm jest prosty, ale skuteczny: deweloper musi podpisać Consent Order and Agreement — wiążącą umowę akceptującą warunki GRID oraz kary za ich naruszenie — i jednocześnie uzyskać lokalne zatwierdzenie ze strony społeczności, na terenie której ma powstać obiekt. Brak któregokolwiek z tych elementów oznacza, że wniosek pozostaje nieotworzony.

Deweloperzy odmawiający podpisania nie są formalnie zablokowani. Departament Ochrony Środowiska po prostu wstrzymuje rozpatrywanie ich wniosku do momentu, gdy wszystkie lokalne pozwolenia zostaną zebrane i sprawdzone — co odwraca standardową sekwencję planowania inwestycyjnego, w której duże zatwierdzenia federalne i stanowe wyprzedzają konsultacje lokalne.

Dlaczego zakaz NDA w kontraktach publicznych jest przełomowy?

Najbardziej nowatorskim elementem rozporządzenia jest zakaz stosowania umów o zachowaniu poufności (ang. non-disclosure agreements, NDA) przez agencje Commonwealthu w projektach dotyczących centrów danych. To jeden akapit, który może mieć największe konsekwencje globalne.

NDA to standardowe narzędzie lokalizowania centrów danych na całym świecie. Dzięki nim mieszkańcy potencjalnych lokalizacji nie wiedzą, jakie jest zapotrzebowanie obiektu na energię elektryczną, ile wody dziennie zużywa ani który gigant technologiczny stoi za anonimową spółką celową składającą wniosek. Pensylwania zdecydowała, że ta tajemniczość nie jest neutralnym skutkiem ubocznym transakcji — jest centralnym problemem.

Rozporządzenie uzupełnia zakaz NDA dwoma obowiązkami sprawozdawczymi. Operatorzy centrów danych muszą co roku raportować roczne zużycie energii elektrycznej i gazu ziemnego, szacowane średnie godzinowe zużycie w szczycie, całkowite zużycie wody i maksymalne dobowe zapotrzebowanie, a także środki ochrony powietrza i wody. Administracja stanowa opublikowała jednocześnie interaktywną mapę wszystkich projektów, które nawiązały kontakt z Departamentem Ochrony Środowiska — mieszkańcy mogą śledzić każdy wniosek na każdym etapie recenzji.

Redakcja IWD Partner: Zakaz NDA w przetargach publicznych to narzędzie, które od lat stosuje się w innych branżach infrastruktury krytycznej — elektrowniach, lotniskach, rurociągach — i nikt nie twierdzi, że zniszczyło inwestycje. Fakt, że branża centrów danych zdołała utrzymać ten przywilej aż do 2026 roku, mówi więcej o sile lobbingu technologicznego niż o rzeczywistej konieczności biznesowej. Pytanie, które należy postawić, brzmi: ile innych stanów i krajów wiedziało, że może to zrobić bez uchwalania nowych ustaw, ale po prostu tego nie zrobiło?

Jakie konkretne obowiązki nakłada GRID na deweloperów?

Wymagania GRID obejmują kilka odrębnych obszarów, które razem tworzą model odpowiedzialności całościowej. Deweloper ponosi pełny koszt generacji, przesyłu i dystrybucji energii elektrycznej niezbędnej dla projektu — bez prawa do przerzucania tych kosztów na gospodarstwa domowe i lokalne firmy.

Konsultacje ze społecznością muszą odbyć się odpowiednio wcześnie, by mieszkańcy mogli realnie wpłynąć na decyzje projektowe — nie po zatwierdzeniu szkicu budynku. Deweloper zobowiązany jest do zatrudniania i szkolenia miejscowych pracowników oraz do zawarcia community benefit agreement, czyli wiążącej umowy korzyści dla społeczności lokalnej.

Rozporządzenie obejmuje również standardy ochrony wody. Centrum danych to obiekt intensywnie zużywający wodę — chłodzenie wypariowe może pochłaniać miliony litrów dziennie — dlatego GRID nakłada obowiązek stosowania środków konserwacji wody i raportowania maksymalnego dobowego popytu.

Co liczby ujawnione wraz z rozporządzeniem mówią o skali problemu?

Dane opublikowane razem z Executive Order 2026-05 przez administrację gubernatora Shapiro pokazują, jak duże jest rozdźwięk między liczbą projektów deklarowanych a tymi, które faktycznie przeszły przez proces administracyjny. Według danych stanowych z 2026 roku w bazach publicznych figuruje ponad 100 projektów centrów danych w Pennsylwanii.

Ta dysproporcja — ponad 100 projektów, ale tylko 15 wniosków formalnych — ilustruje, dlaczego rozporządzenie kieruje się ku wczesnemu etapowi procesu. Przygotowując narzędzia kontroli przed otwarciem teczki, a nie po wydaniu pozwolenia, Pensylwania ingeruje w punkt, w którym deweloperzy mają jeszcze coś do stracenia i są gotowi negocjować.

Dodatkowy nacisk fiskalny: zwolnienia podatkowe i fast-track

Departament Przychodów Pennsylwanii stosuje ten sam test GRID do stanowego zwolnienia z podatku od sprzedaży i użytkowania sprzętu centrów danych. Projekty, które nie spełniają wymogów GRID, tracą dostęp do ulgi podatkowej. Jednocześnie wszystkie projekty centrów danych zostały trwale usunięte z programu przyspieszonej ścieżki wydawania pozwoleń stanowych.

To połączenie trzech dźwigni — opóźnienie pozwolenia, utrata ulgi podatkowej i brak fast-tracku — sprawia, że odmowa podpisania Consent Order and Agreement staje się ekonomicznie kosztowna, nawet jeśli formalnie nikt nie ma prawa zablokować inwestycji.

Dlaczego regulacja centrów danych AI ma znaczenie?

Centra danych obsługujące modele sztucznej inteligencji należą do najbardziej energochłonnych obiektów przemysłowych budowanych w XXI wieku. Według danych Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) z 2024 roku globalne centra danych zużywały około 460 terawatogodzin energii rocznie, a prognozy wskazują na podwojenie tej wartości do 2026 roku w związku z ekspansją AI.

Model pensylwański pokazuje, że samorządy i władze stanowe nie muszą czekać na federalne przepisy ani nowe legislacje, by uzyskać realną kontrolę nad tym, co powstaje w ich granicach. Mechanizm oparty na istniejących uprawnieniach permittingowych jest dostępny dla każdej jurysdykcji, która posiada podobne kompetencje środowiskowe — a większość z nich je posiada.

Dla branży technologicznej rozporządzenie Shapiro to sygnał, że era lokalizowania centrów danych przez spółki celowe z NDA-mi, bez jawności wobec społeczności, może dobiegać końca — przynajmniej tam, gdzie lokalne władze zdecydują się skorzystać z narzędzi, które już mają.

Powiązane pojęcia z AI i uczenia maszynowego

• Centrum danych AI (AI data centre) — wyspecjalizowany obiekt infrastrukturalny wyposażony w akceleratory obliczeniowe (GPU, TPU) przeznaczone do trenowania i wnioskowania modeli sztucznej inteligencji, charakteryzujący się wyjątkowo wysokim zapotrzebowaniem na energię elektryczną i wodę chłodzącą.
• Consent Order and Agreement — wiążąca umowa administracyjna między deweloperem a organem regulacyjnym, w której inwestor dobrowolnie przyjmuje określone warunki i kary za ich naruszenie przed uzyskaniem pozwolenia.
• Community benefit agreement (CBA) — umowa między deweloperem a społecznością lokalną określająca konkretne korzyści, jakie projekt musi przynieść mieszkańcom, np. miejsca pracy, fundusze edukacyjne lub infrastruktura.
• NDA (non-disclosure agreement) — umowa o zachowaniu poufności stosowana w projektach infrastrukturalnych w celu ukrycia tożsamości inwestora, parametrów obiektu i jego wpływu na otoczenie przed opinią publiczną.
• PUE (Power Usage Effectiveness) — wskaźnik efektywności energetycznej centrum danych wyrażający stosunek całkowitego zużycia energii obiektu do energii zużytej wyłącznie przez sprzęt obliczeniowy; wartość idealna wynosi 1,0.

Na podstawie materiałów źródłowych.