Co to jest Wszechświat?
Wszechświat to całokształt przestrzeni, czasu, materii, energii i praw fizyki – wszystko co istnieje, istnieć może lub będzie istnieć. Współczesna kosmologia opisuje Wszechświat jako kontinuum czasoprzestrzenne, które powstało ok. 13,8 miliarda lat temu w zdarzeniu zwanym Wielkim Wybuchem i od tamtej pory rozszerza się, stygnie i komplikuje strukturalnie.
Obserwowalny Wszechświat – część dostępna naszym obserwacjom – ma średnicę ok. 93 miliardów lat świetlnych i zawiera ok. 2 biliony galaktyk. Całkowity Wszechświat może być znacznie większy lub nieskończony – inflacja kosmologiczna przewiduje, że obserwowalny Wszechświat jest zaledwie małym wycinkiem całej przestrzeni. Skład Wszechświata według modelu Lambda-CDM: ok. 68% ciemna energia, ok. 27% ciemna materia, ok. 5% zwykła materia barionowa (gwiazdy, gaz, planety, ludzie). Parametr Hubblea H0 = ok. 67-73 km/s/Mpc opisuje tempo ekspansji (spór między metodami pomiarowymi – tzw. napięcie H0).
Fundamentalne pytania o Wszechświat: czy jest skończony czy nieskończony? Jakie jest jego kształt topologiczny (sferyczny, płaski, hiperboliczny)? Czy istnieją inne wszechświaty (multiwersum)? Dane z teleskopu Planck wskazują, że geometria Wszechświata jest bardzo bliska płaskiej (Omega = 1,0002), co jest zgodne z inflacyjnymi modelami. Badanie Wszechświata jako całości to zadanie kosmologii – jednej z najmłodszych nauk przyrodniczych.