Wskaźnik barwy

Co to jest wskaźnik barwy?

Wskaźnik barwy (ang. color index) to różnica magnitud obiektu astronomicznego mierzona w dwóch różnych filtrach fotometrycznych, która opisuje barwę (a pośrednio temperaturę powierzchniową) gwiazdy lub innego obiektu. Najczęściej używany to wskaźnik B-V (filtr niebieski minus żółto-zielony) ze standardowego systemu fotometrycznego UBV Johnsona-Morgana.

Wskaźnik B-V: gorąca niebieska gwiazda klasy O/B ma B-V ok. -0,3; Słońce (G2V) ma B-V = +0,65; chłodna czerwona gwiazda M ma B-V ok. +1,5 do +2,0. Dla gwiazdy ciągu głównego wskaźnik B-V jest ściśle skorelowany z temperaturą efektywną – pozwala ją oszacować bez spektroskopii. Inne wskaźniki: U-B (ultraviolet minus blue), R-I, J-K (podczerwień bliska), g-r (system SDSS). Wskaźnik barwy jest podstawą dwubarwnych diagramów (two-colour diagrams) i diagramów H-R, pozwalających na klasyfikację gwiazd i galaktyk. Efekty pochłaniania pyłu międzygwiazdowego przesuwają B-V ku czerwieni (reddening, E(B-V)) – dlatego rozróżnia się kolor obserwowany i kolor właściwy (intrinsic colour).

Wskaźnik barwy jest niezastąpiony w astronomii obserwacyjnej jako szybka miara temperatury i klasyfikator spektralny. Programy przeglądów (SDSS, 2MASS, PanSTARRS) dostarczają wskaźników barwy dla miliardów obiektów, co umożliwia statystyczne badania populacji galaktyk i gwiazd.