Co to jest gwiazdozbiór Wieloryba?
Wieloryb (łac. Cetus) to jeden z największych gwiazdozbiorów nieba (1231 stopni kwadratowych, 4. miejsce), leżący na równiku niebieskim w pobliżu gwiazdozbiorów Ryb, Barana i Erydanu. Wyobraża mitologicznego potwora morskiego, który miał pożreć Andromedę (uratowaną przez Perseusza). Widoczny z Polski jesienią i zimą, choć nisko nad horyzontem. Najjaśniejsza gwiazda to beta Ceti (Deneb Kaitos), mag. 2,02.
Mira (omikron Ceti) – prototyp klasy długookresowych zmiennych Mira – to czerwony olbrzym AGB (asymptotyczna gałąź olbrzymów) zmieniający jasność od ok. 2,0 do 10,1 mag w cyklu ok. 332 dni; gdy jest jasna (ok. co 11 miesięcy), widoczna gołym okiem; gdy słaba – tylko przez duże teleskopy. Odkryta przez Davida Fabriciusa w 1596 roku jako pierwsza znana gwiazda zmienna. Tau Ceti to gwiazda G8V odległa 11,9 ly, jedna z najbliższych Słońcu podobnych gwiazd, z potwierdzonym układem planetarnym; wielokrotnie wskazywana jako cel programów SETI. M77 (NGC 1068) to Galaktyka Seyferta (Seyfert 2) w Wielorybie – jedna z najbardziej badanych galaktyk z aktywnym jądrem (AGN), intensywna linia emisyjna [OIII]. NGC 45, NGC 246 (planetarna mgławica Czaszka) dopełniają obiekty głębokiego nieba.
Wieloryb jest ważnym gwiazdozbiorem dla poszukiwaczy egzoplanet i SETI ze względu na obecność tau Ceti i epsilon Eridani (w pobliskim Erydanie) – dwóch najbliższych Ziemi gwiazd podobnych do Słońca. Projekt SETI@home analizował sygnały z tau Ceti jako priorytetowe przez lata. Z Polski Wieloryb jest widoczny od października do stycznia, nisko na południu; optimum obserwacyjne to listopad-grudzień.