Co to jest gwiazdozbiór Wieńca Północnego?
Wieniec Północny (łac. Corona Borealis) to mały, lecz charakterystyczny gwiazdozbiór na północnej półkuli nieba (179 stopni kwadratowych), leżący między Wolarzem a Herkulesem. Jego gwiazdy tworzą wyraźny półokrąg – kształt korony lub litery C – co czyni go jednym z najłatwiej rozpoznawalnych gwiazdozbiorów. Najjaśniejsza gwiazda to Alphecca (alfa CrB, Gemma), biała gwiazda A0V mag. 2,23.
Wieniec Północny jest słynny z dwóch wyjątkowych zmiennych gwiazdowych: R Coronae Borealis (R CrB) – rzadki typ 'zmiennej R CrB’ (supergigant), normalnie widoczna gołym okiem ok. mag. 5,9, lecz co kilka lat dramatycznie słabnie do mag. 14-15 gdy pyłowe chmury zakrywają gwiazdę; mechanizm odwrotny do nowych – zamiast jaśnieć, ciemnieje. T Coronae Borealis (T CrB, 'Gwiazda Nowa Koronacji’) to nowa rekurentna – biały karzeł + czerwony olbrzym; wybucha co ok. 80 lat (1866 i 1946, mag. 2,0); kolejny wybuch przewidywano na 2024-2025 rok jako nową widoczną gołym okiem. Gromada galaktyk Abell 2065 (gromada w Wieńcu Północnym) jest jednym z gęstszych skupisk galaktyk nieba, odległa ok. 1,5 mld ly.
Z Polski Wieniec Północny jest doskonale widoczny wiosną i latem – góruje wysoko nad horyzontem w maju i czerwcu. Charakterystyczny kształt half-circle gwiazd czyni go łatwym do znalezienia nawet w warunkach umiarkowanego zanieczyszczenia światłem. Obserwatorzy amatorzy śledzą T CrB w oczekiwaniu na historyczny wybuch – gdy nastąpi, gwiazda na kilka dni osiągnie jasność porównywalną z Gwiazdą Polarną.