Węzeł orbitalny

Co to jest węzeł orbitalny?

Węzeł orbitalny (ang. orbital node) to jeden z dwóch punktów, w których orbita ciała niebieskiego (planety, asteroidy, komety, satelity) przecina płaszczyznę odniesienia – najczęściej ekliptyki lub równika niebieskiego. Linia łącząca oba węzły nosi nazwę linii węzłów i jest jednym z sześciu elementów orbitalnych opisujących kształt i położenie orbity.

Rozróżniamy dwa węzły: węzeł wstępujący (ang. ascending node) – punkt, gdzie ciało przechodzi ze strony południowej na północną płaszczyzny odniesienia; oraz węzeł zstępujący (descending node) – punkt przejścia odwrotnego. Dla orbit planetarnych węzły są mierzone względem ekliptyki, dla satelitów Ziemi – względem równika. Długość węzła wstępującego (Omega) to kąt ekliptyki od punktu Barana do linii węzłów i jest jednym z 6 elementów keplerianskich. Precesja linii węzłów: niestabilność grawitacyjna innych ciał powoduje precesję (np. węzły orbity Księżyca precesują z okresen ok. 18,6 lat, co jest przyczyną cyklu Sarosa w zaćmieniach).

Węzły orbitalne są kluczowe dla przewidywania zaćmień Słońca i Księżyca – Księżyc musi być blisko swojego węzła orbitalnego, aby zaćmienie mogło zajść. Węzły orbit asteroid i komet przecinających ekliptykę są także używane do oceny ryzyka kolizji z Ziemią – jeżeli Ziemia przechodzi blisko węzła takiej orbity, wzrasta prawdopodobieństwo spotkania.