Wenus

Co to jest Wenus?

Wenus to druga planeta Układu Słonecznego, najbliższa Ziemi i najjaśniejsze ciało na niebie nocnym po Księżycu – osiąga jasność do mag. -4,9. Zwana Gwiazdą Poranną lub Gwiazdą Wieczorną, bo widoczna jedynie przed wschodem lub po zachodzie Słońca (elongacja max. 47°). Rozmiarami niemal identyczna z Ziemią (0,95 promienia Ziemi), lecz warunki na jej powierzchni są skrajnie różne.

Wenus posiada najgęstszą atmosferę wśród planet skalistych – 96,5% CO2, ciśnienie 92 bar (jak na głębokości 900 m pod wodą na Ziemi). Efekt cieplarniany jest ekstremalny: temperatura powierzchni ok. 465°C, wyższa niż Merkurego mimo większej odległości od Słońca. Obrót Wenusy jest wsteczny (retrogradowy) i bardzo powolny – doba wenusyańska (243 dni ziemskich) jest dłuższa niż rok wenusyański (224,7 dni). Chmury kwasu siarkowego pokrywają całą planetę, czyniąc jej powierzchnię niewidoczną optycznie; radar jest jedyną metodą mapowania. Misja Magellan (NASA, 1989-1994) zmapowała radarem 98% powierzchni, odkrywając tysiące wulkanów i rozległe wyżyny. Aktualne misje: VERITAS (NASA, planowana) i EnVision (ESA, planowana po 2030) zbadają aktywność wulkaniczną i tektonikę. Dane z sondy Akatsuki (JAXA, orbituje od 2015) analizują dynamikę atmosfery Wenusy.

Tranzyty Wenusy przez tarczę Słońca były historycznie kluczowe – obserwacje z 1769 roku (ekspedycja Cooka na Tahiti) pozwoliły obliczyć jednostkę astronomiczną z precyzją 1%. Poprzedni tranzyt Wenusy miał miejsce 5-6 czerwca 2012 roku; następny dopiero w 2117 roku. Fazy Wenusy (jak fazy Księżyca) odkrył Galileusz w 1610 roku – jako dowód na heliocentryzm (niemożliwe w modelu geocentrycznym).