Co to jest gwiazdozbiór Węgielnicy?
Węgielnica (łac. Norma, 'kątownica, węgielnica’) to mały gwiazdozbiór na południowym niebie (165 stopni kwadratowych), leżący wzdłuż Drogi Mlecznej między Skorpionem a Centaurem. Wprowadzony przez Nicolasa Louisa de Lacaille’a w połowie XVIII wieku podczas obserwacji z Przylądka Dobrej Nadziei – jeden z 14 gwiazdozbiorów Lacaille’a upamiętniających narzędzia pomiarowe i naukowe.
Węgielnica jest słabym gwiazdozbiorem – nie ma gwiazd jaśniejszych niż 4 magnitudy; najjaśniejsza to gamma 2 Normae, mag. 4,02. Leżąc wzdłuż Drogi Mlecznej jest jednak bogata w gromady otwarte: NGC 6067 to efektowna gromada otwarta (ok. 6,5 mag, 100 gwiazd, 5500 ly), piękna przez lornetkę; NGC 6087 zawiera cefeidę S Normae używaną jako standard odległości. Ant Nebula (Mz 3, Menzel 3) to niezwykła mgławica dwubiegunowa w kształcie mrówki, leżąca na granicy Węgielnicy i Reguły; JWST i HST fotografowały ją szczegółowo. Norma jest częścią Ramienia Normae-Cygni Drogi Mlecznej – ramię spiralne Galaktyki nosi po części imię tego gwiazdozbioru.
Z Polski Węgielnica leży poniżej ok. -42° deklinacji i jest niewidoczna. Znana jest głownie astronomom zawodowym i amatorom z Australii, Argentyny i południowej Afryki. Cefejda S Normae ma okres 9,75 dnia i jest używana do kalibracji odległości do gromad otwartych zawierających inne cefeidy, co czyni ją ważnym obiektem astronomii fotometrycznej mimo ukrycia w słabym gwiazdozbiorze.
