Szukacz

Co to jest szukacz teleskopu?

Szukacz (ang. finder scope) to mały pomocniczy teleskop lub celownik punktowy montowany równolegle do tubusu głównego teleskopu, służący do szybkiego lokalizowania obiektów astronomicznych na niebie przed ich obserwacją w okulatze głównym. Jest niezbędnym akcesorium każdego teleskopu obserwacyjnego.

Optyczne szukacze teleskopowe to miniaturowe refraktory o aperturze 25-80 mm i ogniskowej 100-200 mm, dające powiększenie 5-10x i pole widzenia 5-10 stopni – znacznie szersze niż okular głównego teleskopu. Szukacze prostujące (z pryzmą Amiciego lub pryzmatem kątowym) dają obraz wyprostowany jak w lornetce, co ułatwia orientację na niebie. Alternatywą są celowniki punktowe (red dot finder, Telrad) – wyświetlają czerwony punkt lub okrąg referencyjny na przezroczystej płytce bez powiększenia, ułatwiając wskazanie obszaru nieba. Telrad wyświetla trzy koncentryczne kola o średnicach 0,5, 2 i 4 stopnie, co idealnie koresponduje z obiektami Messiera.

Szukacz musi być dokładnie wykolimowany z głównym tubusem – obiekt wycentrowany w szukaczu musi znajdować się w środku pola widzenia okularu głownego. Kalibracja wykonywana jest w dzień na odległym ziemskim obiekcie. Dla obserwacji przy dużych powiększeniach warto używać szukacza jako pierwszego etapu: szukaczem cel w polu, potem okular low-power (szerokokątny 30-40 mm), dopiero potem okular high-power. Obserwatorzy głębokiego nieba często stosują metodę star-hopping – skakanie po referencyjnych gwiazdach od szukacza do celu.