Co to jest sonda kosmiczna?
Sonda kosmiczna to bezzałogowy statek kosmiczny wysłany poza orbitę Ziemi w celu badania Układu Słonecznego lub przestrzeni kosmicznej. W odróżnieniu od sztucznego satelity Ziemi, sonda kosmiczna jest przeznaczona do badania odległych obiektów – planet, księżyców, asteroid, komet lub międzyplanetarnej przestrzeni.
Historia sond kosmicznych zaczyna się od Luna 1 (ZSRR, 1959) – pierwszej sondy, która opuściła sferę grawitacyjną Ziemi. Voyager 1 i 2 (NASA, 1977) przeleciały obok wszystkich planet zewnętrznych i opuściły heliosferę – Voyager 1 jest najdalej wysuniętym obiektem stworzonym przez człowieka (ponad 23 miliardy km od Słońca w 2024 roku). New Horizons (2006-2019) odwiedzila Plutona i obiekt Arrokoth w pasie Kuipera. Cassini-Huygens (1997-2017) badala system Saturna przez 13 lat; Rosetta (2004-2016) weszła na orbite komety 67P; Parker Solar Probe (2018-) bada atmosfere Słońca z rekordowo malej odleglosci. JWST technicznie jest sondą kosmiczną w punkcie Lagrange’a L2.
Sondy kosmiczne komunikują się z Ziemią przez sieć Deep Space Network (DSN) NASA – ogromne anteny paraboliczne rozmieszczone w Goldstone (USA), Madrycie (Hiszpania) i Canberrze (Australia). Energia sond pochodzi ze słonecznych paneli fotowoltaicznych (blisko Słońca) lub z generatorów termoelektrycznych RTG zasilanych plutoniem-238 (daleko od Slońca – Voyager, New Horizons, Cassini). Dane z Voyagera 1 są przesyłane z mocą ok. 23 W i docierają do Ziemi po ponad 22 godzinach.