Ryś

Co to jest gwiazdozbiór Rysia?

Ryś (łac. Lynx) to duży, lecz słabo widoczny gwiazdozbiór na północnym niebie, leżący między Wielką Niedźwiedzicą a Bliźniętami. Wprowadzony przez Jana Heweliusza w 1687 roku, który miał podobno powiedzieć, że do jego obserwacji trzeba mieć wzrok rysia – stąd nazwa. Jest widoczny z całego obszaru Polski.

Lynx jest siódmym co do powierzchni gwiazdozbiorem na niebie (545 stopni kwadratowych), lecz pozbawiony jest jasnych gwiazd – najjaśniejsza, alfa Lyncis, świeci z magnitudą zaledwie 3,13. Heweliusz wstawił go, by wypełnić obszar nieba między innymi gwiazdozbiorami. Najciekawszym obiektem jest NGC 2419 – gromada kulista odległa od Ziemi o 275 000 lat świetlnych (dalej niż Obłoki Magellana!), zwana Kosmicznym Wędrownikiem – prawdopodobnie przechwycona przez Droge Mleczną. Ryś zawiera też NGC 2683 – piękną galaktykę spiralną oglądaną prawie z boku (edge-on), porównywaną do UFO.

Ryś jest widoczny z Polski od jesieni do wiosny, ale ze względu na brak jasnych gwiazd jest trudny do identyfikacji nawet przez doświadczonych obserwatorów. Stanowi ciekawy cel teleskopowy – NGC 2683 jest dostępna nawet w teleskop 8 cm, a gromada kulista NGC 2419 wymaga apertur powyżej 15-20 cm ze względu na magnitudę ok. 10,4.