Rzeźbiarz

Co to jest gwiazdozbiór Rzeźbiarza?

Rzeźbiarz (łac. Sculptor) to gwiazdozbiór na południowym niebie, leżący na południe od Wieloryba i Ceta, zawierający Biegun Południowy Galaktyki i będący oknem na odległy Wszechświat. Z Polski widoczny jest tylko częściowo – z jego najdalej na północ wysuniętych obszarów. Galaktyki Rzeźbiarza tworzą jeden z najbliższych nam supergromad galaktyk.

Rzeźbiarz jest znany przede wszystkim z Galaktyki Rzeźbiarza (NGC 253, inaczej Silver Coin Galaxy lub Silver Dollar Galaxy) – jednej z najjaśniejszych galaktyk na niebie poza Grupą Lokalną (magnituda ok. 7,1), odległej o ok. 11,4 miliona lat świetlnych. Jest to galaktyka spiralna z silną formacją gwiazd (starburst galaxy), widoczna przez lornetkę jako wydłużona mgławica. Karłowata Galaktyka Rzeźbiarza jest natomiast satelitą Drogi Mlecznej, odległą o ok. 290 000 lat świetlnych i jedną z pierwszych odkrytych galaktyk karłowatych. NGC 55 i NGC 300 to kolejne galaktyki tej grupy.

Biegun Południowy Galaktyki leży w Rzeźbiarzu – to obszar nieba prostopadły do płaszczyzny Drogi Mlecznej, gdzie pyl gwiazdowy nie przesłania widoku i mozna obserwowac galaktyki tła na ogromne odległosci. Stąd Rzeźbiarz jest często celem glebokich przeglądów nieba. Z Polski NGC 253 i NGC 55 można obserwować jedynie jesienią, nisko nad południowym horyzontem.