Saros

Co to jest cykl Sarosa?

Saros to okres wynoszący 18 lat, 11 dni i 8 godzin (223 miesiące synodyczne), po którym Slonce, Ziemia i Ksiezyc powracają do niemal identycznego wzajemnego układu, powodując powtórzenie praktycznie identycznego zaćmienia. Cykl Sarosa jest głównym narzędziem do przewidywania zaćmień Słońca i Księżyca.

Jeden Saros odpowiada równocześnie 242 miesiącom drakonicznym i 239 miesiącom anomalistycznym – ta zbieżność trzech różnych cykli księżycowych jest matematycznym fundamentem powtarzalności zaćmień. Zaćmienia należące do tej samej serii Saros są ponumerowane – każda seria Sarosa zawiera ok. 70-80 zaćmień i trwa ok. 1200-1500 lat. Po jednym Sarosie zaćmienie powtarza się o 8 godzin później, co oznacza, że jego centralny pas przesuwa się o ok. 120 stopni na zachód – dopiero po 3 Sarosach (Eksiligos, 54 lata i 34 dni) zaćmienie wraca w to samo miejsce na Ziemi.

Cykl Sarosa był znany już babilońskim astronomom ok. 600 lat p.n.e., którzy nazywali go cyklem Szaros. Grecy przejęli i rozwinęli tę wiedzę – Hipparch z Nikei w II w. p.n.e. obliczył Saros z dużą dokładnością. Współcześnie NASA publikuje tablice wszystkich zaćmień według serii Sarosa, co umożliwia zarówno przewidywanie przyszłych zaćmień jak i odtwarzanie historycznych. Zaćmienie z 21 sierpnia 2017 roku (USA) należało do serii Sarosa 145, a kolejne w tej serii wystąpi w sierpniu 2035 roku nad Japonią.