Co to jest satelita naturalny?
Satelita naturalny to ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej lub mniejszego ciała Układu Słonecznego wskutek jego grawitacji, w odróżnieniu od sztucznych satelitów wyprodukowanych przez człowieka. Księżyc Ziemi jest satelitą naturalnym; w całym Układzie Słonecznym znanych jest ponad 290 takich obiektów.
Największymi satelitami naturalnymi są: Ganimedes (Jowisz, 5268 km srednica – większy od Merkurego), Tytan (Saturn, 5150 km – z gęstą atmosferą azotową i jeziorami metanu), Kallisto, Io i Europa (Jowisz). Księżyc Ziemi (3474 km) jest wyjątkowo duży w stosunku do macierzystej planety – stosunek mas Księżyc/Ziemia to ok. 1/81, gdy typowy satelita jest ponad 1000 razy lżejszy od planety. Stąd układ Ziemia-Księżyc bywa nazywany układem podwójnej planety. Saturna ma 145 znanych księżyców (najnowsze odkrycia 2023), Jowisz – 95, Uran 27, Neptun 16. Mars ma dwa małe księżyce – Fobos i Dejmos – prawdopodobnie przechwycone asteroidy.
Satelity naturalne powstają na trzy sposoby: z dysku akrecyjnego wokół planety (księżyce galileuszowe Jowisza), z kolizji (Księżyc Ziemi – hipoteza wielkiego zderzenia z protoplanetą Theia ok. 4,5 mld lat temu) lub przez przechwycenie (Tryton Neptuna ma orbite wsteczną, co wskazuje na przechwycenie). Badania satelitów naturalnych są priorytetem astrobiologii: Europa i Enceladus mają podpowierzchniowe oceany wody ciekłej ogrzewanej pływowo, gdzie mogłyby istnieć proste formy życia.
