Czym jest Parker Solar Probe?
Parker Solar Probe (PSP) to sonda kosmiczna NASA wystrzelona 12 sierpnia 2018 roku, zaprojektowana do badania zewnętrznej atmosfery Słońca – korony i wiatru słonecznego – z bezprecedensowo bliskiej odległości. Sonda nosi imię astrofizyka Eugene’a Parkera, który w 1958 roku przewidział istnienie wiatru słonecznego – to pierwsza sonda kosmiczna, której nadano imię żyjącego naukowca. PSP to najszybszy obiekt zbudowany przez człowieka: w rekordowym peryhelium osiąga prędkość ponad 690 000 km/h (ok. 190 km/s).
Parker Solar Probe stopniowo zbliża sie do Słońca, używając asysty grawitacyjnej Wenus (siedem manewrów przez cały czas misji) do zmniejszania peryhelium. W grudniu 2024 roku PSP osiągnął rekordowe zbliżenie: ok. 6,1 mln km od powierzchni Słońca (ok. 8,8 promienia słonecznego R_sol). Sonda wyposażona jest w tarczę termiczną (FIELDS heat shield) z węglika krzemu, o grubości ok. 11 cm, chroniącą instrumenty przed temperaturami ok. 1400 stopni Celsjusza, podczas gdy instrumenty wewnątrz pracują w temperaturze ok. 30 stopni C. Instrumenty: FIELDS (pole elektryczne i magnetyczne), SWEAP (wiatr słoneczny), ISOIS (energetyczne cząstki), WISPR (kamera do obrazowania korony). PSP jako pierwsza sonda dokonał przelotu przez strefę Alfvena (ok. 18,8 R_sol) – granicę, za którą wiatr słoneczny staje sie ponaddźwiękowy. W grudniu 2021 roku PSP dokonał pierwszego w historii przelotu przez koronę słoneczna – oficjalnie stając sie pierwszym obiektem stworzonym przez człowieka, który 'dotknął’ Słońca.
Kluczowe odkrycia PSP: wiatr słoneczny ma strukturę 'spiky’ – krótkie, gwałtowne zwroty pola magnetycznego zwane switchbacks (przełączenia), nieoczekiwanie silne i turbulentne. Zidentyfikowano obfite strumienie energetycznych cząstek związane ze switckbacks. Potwierdzono, ze strumienie wiatru słonecznego mają początki w otwartych strukturach magnetycznych na powierzchni Słońca (supergranulacja). Parker Solar Probe zmienia rozumienie fizyki plazmy i koronalnego podgrzewania – jednego z największych nierozwiązanych problemów astrofizyki (dlaczego korona ma miliony kelwinów, a powierzchnia tylko ok. 5800 K?).