Co to jest Pas asteroid?
Pas asteroid (Main Belt, Główny Pas Asteroid) to region Układu Słonecznego między orbitami Marsa (ok. 1,52 AU) i Jowisza (ok. 5,2 AU), a dokładniej między ok. 2,2 a 3,3 AU. Zawiera miliony skalistych, metalicznych i węglowych ciał niebieskich – asteroid – pozostałości po formowaniu Układu Słonecznego sprzed 4,6 mld lat. Łączna masa wszystkich asteroid Pasa Głównego wynosi ok. 0,0004 masy Ziemi – mniej niż masa Księżyca. Silna rezonansowa grawitacja Jowisza (szczególnie rezonans 3:1 i 2:1) uniemożliwiła skupienie się tych ciał w planetę.
Klasyfikacja asteroid: klasa C (węglowe, ok. 75% asteroid Pasa) – ciemne, bogate w węgiel i wodę, dominują w zewnętrznej części Pasa (powyżej 2,7 AU); klasa S (krzemianowe, ok. 17%) – skalne, bogatsze w krzem i metale, dominują w wewnętrznej części (2,2-2,7 AU); klasa M (metaliczne, ok. 5-10%) – bogate w żelazo i nikiel, reliktowe jądra zróżnicowanych protoplanet; klasa D, P, X – inne typy, w tym bardzo ciemne bogate w organiki. Luki Kirkwooda (Kirkwood gaps) – luki w rozkładzie asteroid w określonych odległościach, gdzie rezonanse z Jowiszem (4:1 przy 2,06 AU, 3:1 przy 2,5 AU, 5:2 przy 2,82 AU, 2:1 przy 3,28 AU) destabilizują orbity. Orbity w lukach Kirkwooda są niestabilne – asteroidy są wyrzucane na orbity przecinające Marsa lub Ziemię. Największe ciała Pasa: Ceres (srednica ok. 945 km, planeta karłowata, ok. 1/3 masy Pasa), Westa (525 km), Pallas (512 km), Hygiea (430 km). Misja Dawn (NASA, 2007-2018) orbitowała wokół Westy (2011-2012) i Ceres (2015-2018) dostarczając szczegółowych danych o tych ciałach.
Pas asteroid nie jest gęstą ścianą skał – przeciętna odległość między asteroidami to setki tysięcy km, a sondy wielokrotnie przelatywaly przez Pas bez kolizji (Pioneer 10, 11, Voyager 1, 2, New Horizons, Dawn, Galileo). Asteroidy Pasa Głównego sa źródłem wielu meteorytów – zderzenia i kolizje powodują odłamki (rodziny asteroidów: Hirayama) wrzucane w luki Kirkwooda, a stamtąd na orbity przecinające Ziemię. OSIRIS-REx (asteroida Bennu, klasa B/C) i Hayabusa/Hayabusa2 (Itokawa, Ryugu, klasa C) dostarczyły próbki asteroidalne na Ziemię.