Co to jest magnitudo?
Magnitudo (wielkość gwiazdowa, ang. magnitude) to bezwymiarowa logarytmiczna skala jasności ciał niebieskich. Im niższa wartość magnitudo, tym jaśniejszy obiekt: Słońce ma magnitudo -26,7, pełny Księżyc -12,6, Wenus do -4,9, najjaśniejsza gwiazda Syriusz -1,46, a granica widzialności gołym okiem to ok. +6 mag. Skala sięga ku słabszym obiektom nawet do +31 mag dla najsłabszych obiektów wykrytych przez JWST.
Skala magnitudo pochodzi od Hipparcha (ok. 150 r. p.n.e.), który podzielił gwiazdy na 6 klas – od najjaśniejszych (1. wielkość) do ledwo widocznych (6. wielkość). W 1856 roku Norman Pogson sformalizował skalę: różnica 5 magnitudów odpowiada dokładnie stosunkowi jasności 100:1, a 1 magnitudo to stosunek jasności ok. 2,512:1 (pierwiastek piąty ze 100). Magnitudo pozorne (m) to jasność obserwowana z Ziemi, zależy od odległości. Magnitudo absolutne (M) to jasność pozorna jaką miałby obiekt z odległości 10 parseków, jest miarą rzeczywistej jasności. Moduł odległości: m – M = 5 * log10(d/10 pc). Magnitudo bolometryczne uwzględnia całe widmo, nie tylko zakres widzialny.
Skala magnitudo jest dziś używana we wszystkich pasmach elektromagnetycznych: V (optyczne, wzrokowe), B (niebieskie), R, I, J, H, K (podczerwień), U (nadfiolet). Filtry fotometryczne SDSS (u, g, r, i, z) są standardem w przegląd nieba. Transformacje między systemami fotometrycznymi wymagają kalibracji na gwiazdach standardowych. Satelita Gaia zmierzył magnitudo dla ponad miliarda gwiazd z dokładnością 0,001 mag.