Co to jest gwiazdozbiór Mała Niedźwiedzica?
Mała Niedźwiedzica (łacińska nazwa Ursa Minor) to gwiazdozbiór nieba północnego, widoczny przez cały rok jako gwiazdozbiór okołobiegunowy z obszarów Polski i całej półkuli północnej. Siedem głównych gwiazd tworzy asteryzm Mały Wóz (Little Dipper) – lustrzane odbicie Wielkiego Wozu z Wielkiej Niedźwiedzicy. Na końcu uchwytu Małego Wozu leży Gwiazda Polarna (Polaris), odległa zaledwie ok. 0,7° od bieguna północnego nieba.
Gwiazda Polarna (alfa Ursae Minoris, Polaris) to żółty nadolbrzym klasy F7Ib o magnitudo +1,97 mag, odległy ok. 433 lata świetlne. Jest to cefeida (zmienna pulsująca) z bardzo małą amplitudą ok. 0,1 mag i okresem 3,97 doby. Polaris to układ potrójny – nadolbrzym towarzyszy ze słabą gwiazdą F6V (separacja 0,2 arcsec) i odległym towarzyszem F (18 arcsec). Ze względu na precesję osi Ziemi, Gwiazda Polarna zmieniała się przez wieki: ok. 3000 r. p.n.e. biegunową była Thuban (alfa Draconis), w 13 700 roku n.e. biegunową będzie Wega (alfa Lyrae). Kochab (beta UMi, mag +2,07) i Pherkad (gamma UMi) tworzą parę zwaną Strażnikami Bieguna.
Mała Niedźwiedzica jest jednym z najważniejszych gwiazdozbiorów dla nawigacji – Gwiazda Polarna służy jako naturalny kompas od tysiącleci. Jej kąt nad horyzontem jest równy szerokości geograficznej obserwatora, co pozwala wyznaczać pozycję bez żadnych przyrządów. Gwiazdozbiór graniczy z Cefejem, Smokiem i Żyrafą i jest jednym z 88 oficjalnych gwiazdozbiorów IAU.
