Kim była Hypatia z Aleksandrii?
Hypatia z Aleksandrii (ok. 360-415 n.e.) to jedna z najwybitniejszych postaci starożytnej nauki – matematyczka, astronoma i filozofka neoplatońska, pierwsza kobieta w historii, której naukowy dorobek jest dobrze udokumentowany. Córka matematyka Theona z Aleksandrii, który był ostatnim dyrektorem słynnej Biblioteki Aleksandryjskiej, Hypatia przewodziła aleksandryjskiej szkole neoplatońskiej i cieszyła się ogromnym autorytetem intelektualnym.
Hypatia pisała komentarze do dzieł astronomicznych i matematycznych, m.in. do Almagestu Ptolemeusza, Arytmetyki Diofantosa i Stożkowych Apoloniusza. Poprawiła i uzupełniła tablice astronomiczne i astrobiologiczne (astrolabium, areometr). Jej uczniowie (m.in. Synesius z Cyreny) przybywali z całego Cesarstwa Wschodniorzymskiego. W 415 r. n.e. zginęła zamordowana przez tłum chrześcijańskich fanatyków podjudzonych przez biskupa Cyryla Aleksandryjskiego – jej śmierć jest symbolem końca starożytnej nauki i początku „ciemnych wieków”.
Hypatia stała się symbolem nauki, rozumu i tolerancji. Asteroida (238 Hypatia) i krater na Księżycu (Hypatia) oraz krater na Wenus i gwiazdozbiór na południowym niebie zostały jej poświęcone. W geologii „Kamień Hypatia” (znaleziony w Egipcie w 1996 r.) to fragment meteorytowy o niezwykłym składzie – bogaty w węglowodory i nanocząstki diamentowe, prawdopodobnie fragment jądra komety lub protosłonecznego obłoku. Film „Agora” (2009, reż. Alejandro Amenábar) z Rachel Weisz w roli tytułowej przywrócił postać Hypatii szerokiej publiczności.