Czym jest gwiazda wielokrotna?
Gwiazda wielokrotna to układ trzech lub więcej gwiazd powiązanych grawitacyjnie i krążących wokół wspólnego środka masy. Układy trójiste są relatywnie stabilne, jeżeli wewnętrzna para krąży blisko siebie, a trzecia gwiazda – daleko (hierarchiczny trójukład); natomiast układy trojki o podobnych odległościach są chaotyczne i niestabilne.
Przykładem jest Alfa Centauri – najbliższy układ gwiazdowy (4,24 ly): składa się z pary Alfa Cen A (G2V) i Alfa Cen B (K1V) krążących co ok. 80 lat i oddalonej o 0,2 ly Proxima Centauri (M5V, najbliżej Słońca). Kastor (α Gemini) to układ sześciokrotny – trzy pary krążące wokół wspólnego centrum. Mizar w Wielkim Wozie (druga gwiazda „rączki” chochli) jest wizualnie podwójny, a każda ze składowych jest spektroskopowo podwójną.
Gwiazdy wielokrotne mają duże znaczenie dla astrofizyki: wzajemne perturbacje orbitalne ujawniają masy składowych, a bliska ewolucja może prowadzić do transferu masy, wybuchów nowych i supernowych. Misja Gaia ESA klasyfikuje miliony układów wielokrotnych na podstawie paralaksy i ruchu własnego poszczególnych składowych.