Co to jest gwiazda T Tauri?
Gwiazda T Tauri to typ zmiennej gwiazdy przedciągowej – młodej gwiazdy jeszcze niestabilizowanej na sekwencji głównej, w fazie kontrakcji grawitacyjnej i zapalania fuzji deuteru lub wodoru. Są to prototyp klasy nazwany od gwiazdy T Tauri w gwiazdozbiorze Byka, odkrytej w 1852 roku. Mają masy od 0,5 do ok. 2 mas Słońca i wiek od kilku tysięcy do kilku milionów lat.
Gwiazdy T Tauri charakteryzuje: silna aktywność magnetyczna (plamy gwiazdowe zajmujące do 50% powierzchni), intensywne wiatry gwiazdowe (T Tauri wind) odpowiedzialne za rozproszenie protoplanetarnych dysków akrecyjnych, nieregularne wahania jasności spowodowane akrecją materii z dysku i skrywaniem się przez obłoki pyłu. Wyróżniamy dwa podtypy: cTT (classical T Tauri) z aktywnym dyskiem akrecyjnym widocznym w liniach emisyjnych Halfa; wTT (weak-line T Tauri) bez aktywnej akrecji, często z widocznymi dyskami pyłowymi (debris disk). Obiekty Herbiga-Haro (HH) to jasne węzły wypływów z gwiazd T Tauri i protoplanet, widoczne w mgławicach. Gwiazdy T Tauri z dyskami są protoplastami układów planetarnych.
Gwiazdy T Tauri są kluczowymi obiektami dla zrozumienia powstawania planet. Millimerowe obserwacje dysków protoplanetarnych przez ALMA ujawniły pierścienie i przerwy w dyskach – ślady formujących się planet, niezależnie potwierdzone metodą bezpośrednich obrazów. Gwiazdozbiory Byka i Oriona (regionu gwiazdotwórczego) są gęste w gwiazdy T Tauri widoczne przez teleskopy amatorskie jako słabe, zmienne obiekty otoczone mgławicami refleksyjnymi i emisyjnymi.