Górowanie

Co to jest górowanie ciała niebieskiego?

Górowanie to moment, w którym ciało niebieskie osiąga najwyższą wysokość nad horyzontem obserwatora podczas swojego dobowego ruchu po sferze niebieskiej. Górowanie następuje, gdy ciało przechodzi przez południk miejscowy obserwatora – czyli gdy jego kąt godzinny wynosi 0 godzin.

Wyróżniamy górowanie górne (tranzyt), gdy ciało przechodzi przez południk po stronie zenitowej – wtedy jest najwyżej i najlepiej widoczne – oraz górowanie dolne, gdy przechodzi pod biegunem niebieskim po stronie nadirowej (dostrzegalne tylko dla obiektów cyrkumpolarnych, nigdy nie zachodzących). Czas między dwoma kolejnymi górowaniami punktu Barana definiuje dobę gwiazdową trwającą 23 h 56 min 4 s.

Górowanie jest kluczowe dla obserwatorów – w tym momencie światło przebywa najkrótszą drogę przez atmosferę, co minimalizuje zaburzenia (seeing) i umożliwia najostrzejsze obserwacje planet, Księżyca i małych obiektów. Kulminacja wykorzystywana jest w nawigacji astronomicznej do wyznaczania szerokości geograficznej: wysokość Słońca w południe plus poprawki dają dokładne położenie obserwatora.