Czym jest gorący Jowisz?
Gorący Jowisz to klasa egzoplanet gazowych o masach podobnych do Jowisza (0,3-10 MJ), krążących bardzo blisko swojej gwiazdy macierzystej – typowo w odległości poniżej 0,1 AU. Okresy orbitalne gorących Jowiszów wynoszą zazwyczaj 1-5 dni, a temperatury równowagowe sięgają 1000-3000 K.
Gorące Jowisze nie mogły uformować się w miejscu, w którym dziś krążą – tak blisko gwiazdy materiał jest zbyt gorący, aby mogły skondensować się lody i ciężkie gazy niezbędne do budowy jądra planetarnego. Uformowały się dalej (za linią mrozu, ponad 3-5 AU) i przemigrowały w kierunku gwiazdy na skutek oddziaływania z dyskiem protoplanetarnym. Wiele gorących Jowiszów jest w synchronicznym obrocie z gwiazdą, co tworzy ekstremalny gradient temperatury między dzienną i nocną półkulą. Najlepiej zbadanym gorącym Jowiszem jest HD 209458 b (Ozyrys) – pierwsza egzoplaneta, dla której wykryto atmosferę.
Gorące Jowisze stanowią ok. 0,5-1% gwiazd podobnych do Słońca, lecz są nieproporcjonalnie dobrze zbadane, bo są łatwe do wykrycia metodą tranzytową i radialnych prędkości. JWST dostarczył bezprecedensowych widm atmosferycznych gorących Jowiszów od 2022 roku, wykrywając parę wodną, metan i tlenki tytanu.