Galaktyka spiralna

Co to jest galaktyka spiralna?

Galaktyka spiralna to typ galaktyki wyróżniający się długo owijającymi się ramionami gwiezdnymi wokół centralnego wybrzuszenia (bulge). Ramiona spiralne są regionami aktywnego formowania nowych gwiazd – świecą młodymi, gorącymi niebieskimi gwiazdami i zjonizowanym gazem. Droga Mleczna jest galaktyką spiralną z poprzeczką (SBbc).

Wyróżniamy dwa typy: spirale normalne (Sa-Sc, z wyraźniejszymi ramionami i mniejszym udziałem poprzeczki) i spirale z poprzeczką (SBa-SBc, z wyraźną poprzeczką w centrum, jak w Drodze Mlecznej). Poprzeczka jest uważana za „kanał” transportujący gaz do centrum galaktyki, zasilając aktywność gwiazdotwórczą i jądro. Przykładowe galaktyki spiralne: M31 (Andromeda), M51 (Wiry), M101 (Pinwheel).

Ramiona spiralne nie są obrotowymi strukturami złożonymi ze stale tych samych gwiazd – są falą gęstości, która przesuwa się przez dysk galaktyki wolniej niż same gwiazdy. Gaz i pył wchodzące w ramię ulegają kompresji i tworzą nowe gwiazdy, które potem wychodzą z ramienia, gdy fala gęstości przesuwa się dalej. Wielkie przeglądy (SDSS, DES) pokazują, że ok. 60-70% jasnych galaktyk to spirale.