Co to jest galaktyka spiralna?
Galaktyka spiralna to typ galaktyki wyróżniający się długo owijającymi się ramionami gwiezdnymi wokół centralnego wybrzuszenia (bulge). Ramiona spiralne są regionami aktywnego formowania nowych gwiazd – świecą młodymi, gorącymi niebieskimi gwiazdami i zjonizowanym gazem. Droga Mleczna jest galaktyką spiralną z poprzeczką (SBbc).
Wyróżniamy dwa typy: spirale normalne (Sa-Sc, z wyraźniejszymi ramionami i mniejszym udziałem poprzeczki) i spirale z poprzeczką (SBa-SBc, z wyraźną poprzeczką w centrum, jak w Drodze Mlecznej). Poprzeczka jest uważana za „kanał” transportujący gaz do centrum galaktyki, zasilając aktywność gwiazdotwórczą i jądro. Przykładowe galaktyki spiralne: M31 (Andromeda), M51 (Wiry), M101 (Pinwheel).
Ramiona spiralne nie są obrotowymi strukturami złożonymi ze stale tych samych gwiazd – są falą gęstości, która przesuwa się przez dysk galaktyki wolniej niż same gwiazdy. Gaz i pył wchodzące w ramię ulegają kompresji i tworzą nowe gwiazdy, które potem wychodzą z ramienia, gdy fala gęstości przesuwa się dalej. Wielkie przeglądy (SDSS, DES) pokazują, że ok. 60-70% jasnych galaktyk to spirale.
