15 września 2025 roku Lidl ogłosił, że po raz pierwszy w Niemczech bezkabinowa, w pełni elektryczna ciężarówka poziomu SAE Level 4 wykonuje regularne dostawy do sklepów sieci — bez kierowcy, bez operatora bezpieczeństwa na pokładzie. To nie jest pilotaż na zamkniętym terenie ani pokaz technologii dla inwestorów: pojazd jeździ po publicznych drogach z prawdziwym towarem, w ramach codziennej logistyki jednego z największych retailerów w Europie. Fakt, że niemieccy regulatorzy wydali pierwsze w historii kraju zezwolenie tego rodzaju dla pojazdu bez kabiny, mówi więcej o dojrzałości technologii niż jakikolwiek raport branżowy.
Jak działa autonomiczna ciężarówka Lidla i Einride?
Pojazd dostarczyła szwedzka firma Einride, specjalizująca się w bezkabinowych pojazdach elektrycznych do transportu towarowego. Ciężarówka operuje na trasie między centrum dystrybucyjnym Lidla w Edermünde a pobliskim sklepem sieci — to zamknięta, powtarzalna trasa, idealna do wdrożenia autonomii na poziomie SAE Level 4.
Poziom SAE Level 4 oznacza, że system automatyki przejmuje pełną kontrolę nad pojazdem w ramach z góry zdefiniowanych warunków operacyjnych — określonej trasy, pogody i infrastruktury drogowej. Człowiek nie jest wymagany do interwencji, o ile pojazd porusza się w zatwierdzonym obszarze. Dopiero hipotetyczny Level 5 oznaczałby pełną autonomię w każdych warunkach i na każdej drodze świata.
Ciężarówka może zabrać jednorazowo do 15 europalet z suchymi towarami i wykonywać maksymalnie 3 kursy dziennie. W ramach czteromiesięcznego projektu pojazd może przetransportować łącznie ponad 3000 palet. Projekt startował we wrześniu 2025 roku i obejmuje wyłącznie dostawy towarów suchych na tej konkretnej trasie.
Co umożliwiło legalne wdrożenie pojazdu bez kierowcy w Niemczech?
Kluczowym aktem prawnym była Ustawa o Autonomicznej Jeździe (Autonome-Fahrzeuge-Genehmigungs-und-Betriebs-Gesetz), która weszła w życie w lipcu 2021 roku w Niemczech — jako jeden z pierwszych tego rodzaju aktów prawnych na świecie regulujących komercyjne użytkowanie pojazdów Level 4 na drogach publicznych poza testami.
W praktyce wdrożenie Lidla wymagało dwóch osobnych zgód. Kraftfahrt-Bundesamt (KBA), czyli Federalny Urząd Transportu Drogowego, zatwierdził sam pojazd i jego funkcje autonomicznej jazdy. Właściwy organ krajowy zatwierdził natomiast konkretny obszar operacyjny — geograficznie ograniczony teren, w którym ciężarówka może poruszać się bez kierowcy.
Niemcy zachowały w swoich przepisach wymóg technicznego nadzoru zdalnego, nawet gdy nikt fizycznie nie siedzi w pojeździe. Oznacza to, że gdzieś w centrum operacyjnym Einride monitoruje pracę pojazdu i może ingerować w razie konieczności — choć sama ciężarówka podejmuje decyzje autonomicznie. Zezwolenie KBA wydane dla projektu Lidl-Einride to pierwsze tego rodzaju pozwolenie w Niemczech dla bezkabinowej ciężarówki Level 4 w codziennej logistyce.
Redakcja IWD Partner: Łatwo przeoczyć, co naprawdę jest tu przełomem — nie sama technologia, bo Einride testuje swoje pojazdy od lat, lecz fakt, że regulatorzy zgodzili się na wyjście autonomii poza sterylne warunki próbne i włączenie jej w żywy łańcuch dostaw dużego detalicznego gracza. To trochę jak różnica między symulatorem lotu a pierwszym komercyjnym rejsem: technologia może być taka sama, ale stawka i odpowiedzialność są zupełnie inne. Ciekawe, czy inne kraje UE potraktują decyzję KBA jako sygnał do aktualizacji własnych przepisów, czy raczej poczekają na wyniki czteromiesięcznego projektu.
Dlaczego projekt powstał właśnie teraz — problem z kierowcami ciężarówek
Zarówno Lidl, jak i Einride wprost łączą projekt z narastającym kryzysem kadrowym w transporcie drogowym. Według danych International Road Transport Union (IRU) opublikowanych w czerwcu 2026 roku, w 2025 roku w Europie brakowało około 502 000 kierowców ciężarówek — co stanowiło 13% wszystkich stanowisk na badanych rynkach.
Perspektywy są równie niepokojące co dane historyczne. IRU szacuje, że w ciągu najbliższych pięciu lat około 20% obecnych europejskich kierowców zawodowych przejdzie na emeryturę. Jednocześnie dwie trzecie ankietowanych europejskich operatorów transportowych przyznało, że odrzuciło nowe kontrakty z powodu niemożności znalezienia wystarczającej liczby kierowców.
Thomas Dangelmayer, szef logistyki operacyjnej w Lidl Germany, stwierdził w komunikacie z 15 września 2025 roku: „Tym innowacyjnym projektem testujemy technologiczny kamień milowy krok po kroku i w bezpieczny sposób w rzeczywistych warunkach operacyjnych.” Lidl nie podał jednak konkretnych danych dotyczących oszczędności kosztowych, skrócenia czasu dostaw ani planów szerszego wdrożenia.
Automatyzacja jako odpowiedź na lukę kompetencyjną
Niedobory kadrowe w transporcie to problem strukturalny, nie koniunkturalny — zawód kierowcy ciężarówki od lat zmaga się ze starzeniem się pracowników, niską atrakcyjnością dla młodszych pokoleń i rygorystycznymi wymogami licencyjnymi. Autonomiczne pojazdy nie są więc odpowiedzią na chwilową bessę rekrutacyjną, lecz na długoterminową zmianę demograficzną w branży.
Warto jednak zachować ostrożność interpretacyjną: projekt Lidla obejmuje jedną ciężarówkę, jedną trasę i cztery miesiące testów. Sieć nie ogłosiła żadnych planów szerszego rollout’u w ramach bieżącego wdrożenia.
Dlaczego autonomiczne ciężarówki w logistyce mają znaczenie?
Europejski transport drogowy odpowiada za ponad 75% wewnątrzunijnych przewozów towarowych, a sektor ciągnie za sobą ogromne koszty osobowe, środowiskowe i infrastrukturalne. Elektryczna, autonomiczna ciężarówka bez kabiny redukuje jednocześnie emisję spalin i zapotrzebowanie na kierowców — dwa z największych wyzwań branży.
Projekt Lidl-Einride jest o tyle istotny dla całego sektora, że dostarcza danych z realnego środowiska operacyjnego, a nie z kontrolowanego testu. Każde 3000 palet przetransportowanych bez kierowcy to dane o niezawodności systemu, zachowaniu w ruchu miejskim i podmiejskim, i reakcji na nieprzewidziane sytuacje drogowe — informacje, których żaden symulator nie zastąpi.
Dla regulatorów z innych krajów UE to z kolei precedens prawny: Niemcy pokazały, że ramy prawne dla Level 4 w codziennej logistyce są możliwe do skonstruowania. Francja, Holandia i Szwecja — kraje z rozwiniętym sektorem transportowym — obserwują teraz wyniki projektu uważnie.
Powiązane pojęcia z AI i uczenia maszynowego
- SAE Level 4 — poziom automatyzacji jazdy wg klasyfikacji SAE International, w którym system autonomiczny w pełni przejmuje kontrolę nad pojazdem w zdefiniowanych warunkach operacyjnych bez konieczności interwencji człowieka.
- Geofencing operacyjny — technika definiowania wirtualnych granic geograficznych, w obrębie których autonomiczny pojazd jest uprawniony do samodzielnej jazdy; warunek konieczny do uzyskania zezwolenia regulacyjnego.
- Zdalny nadzór techniczny — model operacyjny, w którym pojazd autonomiczny działa bez kierowcy na pokładzie, ale jest monitorowany przez operatora w centrum zdalnym, który może ingerować w sytuacji awaryjnej.
- Bezkabinowy pojazd elektryczny (cab-less EV) — kategoria pojazdów ciężarowych pozbawionych tradycyjnej kabiny kierowcy, zaprojektowanych wyłącznie z myślą o autonomicznej eksploatacji i optymalnym wykorzystaniu przestrzeni ładunkowej.
- Uczenie maszynowe w systemach percepcji — zastosowanie algorytmów ML (m.in. sieci konwolucyjnych i modeli predykcji trajektorii) do analizy danych z kamer, lidarów i radarów w celu podejmowania decyzji nawigacyjnych w czasie rzeczywistym.
Na podstawie materiałów źródłowych.
