Czym jest życie pozaziemskie w kontekście astronomii?
Życie pozaziemskie (ang. extraterrestrial life) to hipotetyczna forma życia biologicznego lub chemicznego istniejąca poza Ziemią – na innych planetach, księżycach, asteroidach lub w przestrzeni kosmicznej. Poszukiwania życia pozaziemskiego to jeden z największych naukowych i filozoficznych celów współczesnej astronomii, obejmujący astrobiologię, SETI (Search for ExtraTerrestrial Intelligence) i eksplorację Układu Słonecznego.
Gdzie szukamy życia pozaziemskiego: strefa zamieszkała (habitable zone, HZ) – obszar wokół gwiazdy, gdzie woda może istnieć w stanie ciekłym; Ziemia jest w strefie zamieszkałej Słońca. Księżyce oceaniczne Układu Słonecznego: Europa (Jowisz) – ocean ciekłej wody pod lodem, ogrzewany pływowo; Enceladus (Saturn) – gejzery wodne, silikonowe cząstki organiczne, molekularny wodór (wskaźnik aktywności hydrotermalnej); Tytan (Saturn) – jeziora ciekłego metanu, złożona chemia organiczna. Mars – ślady starych rzek i oceanów, metan w atmosferze (sporadyczny), misja Perseverance szuka biosygnatur. Egzoplanety: James Webb Space Telescope (JWST) charakteryzuje atmosfery planet w strefach zamieszkałych przez spektroskopię tranzytu; biosygnatury (O2, O3, CH4 w nierównowadze chemicznej) byłyby poszlakami. SETI: poszukiwanie sygnałów radiowych i laserowych od cywilizacji pozaziemskich; projekt SETI@home (1999-2020), Breakthrough Listen.
Równanie Drake’a (1961) szacuje liczbę cywilizacji zdolnych do komunikacji w Galaktyce na podstawie iloczyn: tempa powstawania gwiazd, frakcji z planetami, frakcji z planetami zdatnymi do życia, frakcji gdzie życie powstaje, frakcji gdzie powstaje inteligencja, frakcji komunikujących, średniego czasu trwania cywilizacji. Paradoks Fermiego – jeżeli cywilizacje są liczne, dlaczego nie dostrzegamy dowodów ich istnienia? Odkrycie życia pozaziemskiego, nawet mikrobiologicznego, byłoby bez wątpienia największym odkryciem w historii nauki.