Co to jest żółty olbrzym?
Żółty olbrzym to gwiazda klasy widmowej G lub K, która opuściła ciąg główny i rozszerzyła się, zajmując pośrednią pozycję między ciągiem głównym a gałęzią czerwonych olbrzymów na diagramie Hertzsprunga-Russella. Żółte olbrzymy są gwiazdy ewoluującymi – przechodzącymi przez etap zwiększania promienia i ochładzania po wyczerpaniu wodoru w rdzeniu lub też będącymi nieco chłodniejszymi i jaśniejszymi niż żółte karły.
Charakterystyka żółtych olbrzymów: temperatura efektywna ok. 5000-6000 K (podobna do żółtych karłów, lecz klasa świetlności II lub III); promień kilka do kilkudziesięciu razy większy od Słońca; jasność dziesiątki do setek razy większa niż Słońca. Znane żółte olbrzymy: Kapella (alfa Aurigae) – para żółtych olbrzymów G8 III + G0 III, mag. 0,08, jeden z najjaśniejszych na niebie; Arktur (alfa Bootis) – K1,5 IIIp, mag. -0,05; Pollux (beta Geminorum) – K0 III, mag. 1,14. Faza żółtego olbrzyma lub nadolbrzyma (żółty nadolbrzym, ang. yellow supergiant) dotyczy m.in. Delta Cephei (prototyp cefeid), Polaris (alfa UMi), Canopus (alfa Car). Żółte nadolbrzymy (klasa świetlności I-II, G-K Ia/Ib) są rzadkie i niestabilne – szybko ewoluują ku czerwonym nadolbrzymom lub bezpośrednio do supernowych.
Żółte olbrzymy odgrywają ważną rolę w astronomii: cefeidy (pulsujące żółte nadolbrzymy F-G) są standardowymi świecami – ich okres pulsacji jest ściśle związany z jasnością bezwzględną (relacja okres-jasność Leavitt), co pozwala wyznaczać odległości do innych galaktyk. Kapella jako jedna z najjaśniejszych gwiazd nieba jest łatwa do identyfikacji i obserwacji z Polski przez cały rok (gwiazdozbiór Woźnicy).