Zegar

Co to jest gwiazdozbiór Zegara?

Zegar (łac. Horologium) to mały gwiazdozbiór na południowym niebie, stworzony przez Nicolasa-Louisa de Lacaille’a podczas jego obserwacji z Przylądka Dobrej Nadziei w latach 1751-1752 i nazwany na cześć wahadłowego zegara precyzyjnego (horologium oscillatorium). Zajmuje ok. 249 stopni kwadratowych i zawiera wyłącznie słabe gwiazdy – najjaśniejsza alfa Hor ma zaledwie 3,86 mag.

Mimo skromnego wyglądu Zegar zawiera niezwykły obiekt: gromadę kulistą NGC 1261 odległą ok. 53 000 lat świetlnych, dostępną przez teleskopy amatorskie. Alfa Horologii to pomarańczowy olbrzym K2 III, natomiast R Horologii to gwiazda zmienna Mira z jednym z najdłuższych znanych okresów zmienności – ok. 407 dni – i amplitudą jasności przekraczającą 10 magnitud (od ok. 4,7 do 14,3 mag). Gromada galaktyk Abell S0463 leży w kierunku Zegara.

Zegar jest jednym z 14 gwiazdozbiorów stworzonych przez Lacaille’a, upamiętniających instrumenty naukowe epoki Oświecenia. Z Polski jest praktycznie niewidoczny – leży na deklinacjach od -40 do -60 stopni. Najlepiej widoczny jest z Australii, Afryki Południowej i Ameryki Łacińskiej w miesiącach letnich tamtej półkuli. Mimo małej popularności wśród obserwatorów, gwiazda R Hor jest cennym celem fotometrycznym.