Co to jest zderzenie galaktyk?
Zderzenie galaktyk (ang. galaxy merger, galaxy collision) to grawitacyjne oddziaływanie i stopniowe zlanie się dwóch lub więcej galaktyk w jeden obiekt. Jest to jeden z najważniejszych procesów ewolucji galaktyk – większość dużych galaktyk eliptycznych i soczewkowatych powstała przez zlanie się mniejszych galaktyk spiralnych. Droga Mleczna zderzy się z Galaktyką Andromedy za ok. 4,5 miliarda lat.
Podczas zderzenia galaktyk gwiazdy rzadko ze sobą zderzają się bezpośrednio (zbyt duże odległości między nimi), lecz grawitacja galaktyk wzajemnie zaburza ich orbity i deformuje kształt obu obiektów tworząc spektakularne ogony i mosty gwiezdne. Chmury gazu kolizji sprężają się, inicjując wybuchowe tworzenie gwiazd (starburst). Galaktyki Anteny (NGC 4038/4039) i Galaktyki Myszy (NGC 4676) to klasyczne przykłady par w trakcie zderzenia, widoczne przez teleskopy amatorskie. Ostateczne zlanie się galaktyk trwa miliardy lat i prowadzi do galaktyki eliptycznej. Symulacje komputerowe (np. IllustrisTNG) precyzyjnie odtwarzają przebieg zderzeń galaktyk i ich wpływ na populacje gwiazd oraz centralną czarną dziurę.
Zlanie się Drogi Mlecznej z Andromedą (za ok. 4,5 mld lat) nie zagrozi indywidualnym gwiazdom ani układom planetarnym ze względu na ogromne puste przestrzenie między gwiazdami. Przyszła galaktyka (robocza nazwa Mleczandreda lub Milkomeda) będzie prawdopodobnie galaktyką eliptyczną. Zderzenia galaktyk są badane zarówno przez teleskopy (HST, JWST) jak i zaawansowane symulacje numeryczne, które ujawniają rolę ciemnej materii w procesie zlania się.