Co to jest zasięg gwiazdowy teleskopu?
Zasięg gwiazdowy (ang. limiting magnitude) to jasność najsłabszej gwiazdy lub obiektu punktowego, którą można dostrzec za pomocą danego instrumentu optycznego w określonych warunkach obserwacyjnych. Jest to kluczowy parametr opisujący głębokość obserwacyjną teleskopu lub lornetki.
Zasięg gwiazdowy zależy przede wszystkim od apertury instrumentu (im większa apertura, tym więcej światła zbiera i tym słabsze obiekty widoczne), ale też od powiększenia, jakości optyki, typu detektora (oko vs. CCD) i tła nieba. Wzór przybliżony dla oka: m_lim = 2 + 5 * log10(D), gdzie D to apertura w mm. Przykłady: 50 mm lornetka: m_lim ok. 10,5; 100 mm teleskop: ok. 11,5; 200 mm Newton: ok. 13; 400 mm Dobson: ok. 14,5. Dla fotografii CCD zasięg jest znacznie głębszy – 200 mm teleskop z kamerą CCD i godzinnymi ekspozycjami może sięgać mag. 20+. Zenitalna granica widzialności gołym okiem (ZLM) w idealnych warunkach to ok. 6,5-7 mag; typowa podmiejska lokalizacja: 4-5 mag. Astronomiczne ciemne niebo (Bortle 1): ZLM ok. 7,5 mag.
Zasięg gwiazdowy ma kluczowe znaczenie przy planowaniu obserwacji głębokiego nieba. Obiekty Messiera (M1-M110) są w zasięgu lornetki lub małego teleskopu; obiekty NGC wymagają instrumentów 100-400 mm; galaktyki poza Grupą Lokalną i obiekty kwazarów – apertur 400 mm+ i CCD. Atlasy nieba (Uranometria 2000, Sky Atlas 2000) podają odpowiednie zasięgi gwiazdowe do ich użytku.