Co to jest zaćmienie?
Zaćmienie to zjawisko astronomiczne polegające na częściowym lub całkowitym zakryciu jednego ciała niebieskiego przez inne lub przejściu przez cień rzucany przez inne ciało. W astronomii termin odnosi się przede wszystkim do zaćmień Słońca (zakrycie tarczy słonecznej przez Księżyc) i zaćmień Księżyca (wejście Księżyca w cień Ziemi), ale dotyczy też gwiazd podwójnych zaćmieniowych i zaćmień księżyców planet.
Klasyfikacja zaćmień Słońca: całkowite (totalne) – Księżyc całkowicie zakrywa tarczę Słońca, widoczna korona słoneczna, możliwe zaledwie kilka minut; pierścieniowe (obrączkowe) – Księżyc za mały kątowo by zakryć całe Słońce (w apogeum), widoczny pierścień ognia; częściowe – zakrycie tylko części tarczy słonecznej. Zaćmienia Księżyca: całkowite (pełne wejście w umbra Ziemi, Księżyc przybiera czerwonawy kolor – lunacja krwawego księżyca), częściowe i półcieniowe (penumbralne). Zaćmienia zdarzają się wyłącznie podczas nowiu (Słońca) i pełni (Księżyca), a dokładniej gdy Księżyc jest blisko węzła orbitalnego – cykl Sarosa (18 lat 11 dni) przewiduje kolejne zaćmienia.
Zaćmienia Słońca odgrywały kluczową rolę w historii nauki – podczas całkowitego zaćmienia 29 maja 1919 roku Arthur Eddington zmierzył ugięcie światła gwiazd przez Słońce, potwierdzając ogólną teorię względności Einsteina. Zaćmienia gwiazd zaćmieniowych (np. Algol w Perseuszu) pozwalają wyznaczać parametry układów podwójnych bez spektroskopii. Każde całkowite zaćmienie Słońca jest unikatowym zjawiskiem naukowym i turystycznym, przyciągającym obserwatorów z całego świata.