Zaćmienie Słońca

Co to jest zaćmienie Słońca?

Zaćmienie Słońca to zjawisko astronomiczne polegające na przejściu Księżyca między Ziemią a Słońcem, powodującym zakrycie tarczy słonecznej dla obserwatorów na Ziemi. Jest możliwe wyłącznie podczas nowiu, gdy Księżyc jest blisko węzła orbitalnego. Całkowite zaćmienie Słońca – podczas którego Księżyc całkowicie zasłania tarczę słoneczną – jest jednym z najrzadszych i najpiękniejszych zjawisk astronomicznych obserwowanych z powierzchni Ziemi.

Typy zaćmień Słońca: całkowite – Księżyc w perygeum (blisko Ziemi) jest wystarczająco duży kątowo (ok. 0,5°) by całkowicie zakryć Słońce; trwa od kilku sekund do maksymalnie 7,5 minuty w pasie całkowitości szerokim na kilkanaście do kilkuset km; widoczne: korona słoneczna, protuberancje, efekt diamentowego pierścienia (diamentowy pierścionek), efekt paciorków Baily’ego. Obrączkowe (pierścieniowe) – Księżyc w apogeum, zbyt mały by zakryć całe Słońce, widoczny świetlisty pierścień ognia. Częściowe – poza pasem centralnym, Księżyc zakrywa tylko część tarczy. Hybrydowe – przechodzące z obrączkowego w całkowite wzdłuż toru. Zaćmienia zdarzają się 2-5 razy w roku na Ziemi, ale całkowite w danym miejscu – średnio raz na ok. 375 lat.

Obserwowanie zaćmienia Słońca (nawet częściowego) wymaga odpowiednich filtrów – bezpośrednie patrzenie na Słońce grozi trwałym uszkodzeniem wzroku. Do bezpiecznej obserwacji służą okulary z filtrem solarnym (norma ISO 12312-2), folia Bardera lub teleskop z właściwym filtrem słonecznym. Podczas totality (pełnego zaćmienia) filtr jest niepotrzebny – korona jest ok. milion razy słabsza od fotosf ery.