Wodnik

Co to jest gwiazdozbiór Wodnika?

Wodnik (łac. Aquarius) to rozległy gwiazdozbiór zodiakalny na południowej półkuli nieba (980 stopni kwadratowych), wyobrażający postać nalewającą wodę z urny. Jest jednym z najstarszych gwiazdozbiorów – opisany przez Babilończyków i starożytnych Egipcjan jako symbol powodzi Nilu. Widoczny z Polski jesienią, nisko nad horyzontem południowym. Najjaśniejsza gwiazda to beta Aquarii (Sadalsuud, 'najszczęśliwszej szczęśliwości’), mag. 2,91.

Wodnik jest bogaty w piękne obiekty głębokiego nieba: Mgławica Helix (NGC 7293) – 'Oko Boga’ – największa kątowo planetarna mgławica na niebie (30 minut łuku, ok. 0,5° = wielkość tarczy Księżyca), odległa 650 ly; przez teleskop pokazuje rozbudowaną strukturę wielopłatkową. Mgławica Saturna (NGC 7009) to mała, lecz efektowna planetarna mgławica o kształcie Saturna z 'uszami’ – ansy widoczne przez duże teleskopy amatorskie. Gromada kulista M2 (NGC 7089) – jedna z największych i najbogatszych gromad kulistych nieba, odległa 37 000 ly, zawiera ponad 150 000 gwiazd, dostępna przez lornetkę. M72 (NGC 6981) i M73 (NGC 6994, przypadkowy asteryzm czterech gwiazd) dopełniają zestaw obiektów Messiera w Wodniku.

Wiek Wodnika w kulturze popularnej: piosenka 'Aquarius/Let the Sunshine In’ z musicalu 'Hair’ (1967) spopularyzowała pojęcie Ery Wodnika – epoki astrologicznej liczącej ok. 2160 lat, gdy punkt równonocy wiosennej znajdzie się w gwiazdozbiorze Wodnika (za ok. 600 lat). Wiek Wodnika nie ma znaczenia astronomicznego – jest pojęciem astrologicznym. Obserwacja Helix Nebula przez duże lornetki lub małe teleskopy to jedna z najpiękniejszych mgławic dostępnych z obszarów o umiarkowanym zanieczyszczeniu światłem.