Co to jest włókno kosmiczne?
Włókno kosmiczne (ang. cosmic filament, galaxy filament) to najdłuższe znane struktury we Wszechświecie – olbrzymie nitkowate koncentracje galaktyk, gazu i ciemnej materii łączące gromady i supergromady galaktyk w Sieci Kosmicznej (Cosmic Web). Włókna mają długość od kilkudziesięciu do kilkuset milionów lat świetlnych, a ich odkrycie w przeglądach redshiftowych zmieniło obraz Wszechświata z jednorodnego na piankowaty.
Włókna kosmiczne są składnikiem trójwymiarowej Sieci Kosmicznej (Cosmic Web): galaktyki skupiają się wzdłuż włókien, włókna przecinają się w węzłach (gdzie są gromady galaktyk), a między włóknami są pustki (voids). Włókno Herkules-Corona Borealis Great Wall (2013) o długości ok. 10 mld lat świetlnych jest potencjalnie najdłuższą strukturą we Wszechświecie. Gaz między włóknowy (WHIM – Warm-Hot Intergalactic Medium, 10^5-10^7 K) stanowi ok. 40-50% barionów Wszechświata – trudno wykrywalny, niedawno uchwycony przez XMM-Newton i eROSITA w rentgenie.
Włókna kosmiczne są wynikiem grawitacyjnego kolapsu pierwotnych fluktuacji gęstości wzdluż osi. Symulacje (Millennium Simulation, IllustrisTNG, EAGLE) precyzyjnie odtwarzają sieć kosmiczną zgodną z obserwacjami przeglądów SDSS i 2dFGRS. Mapowanie włókien jest kluczowe dla zrozumienia dystrybucji ciemnej materii i transportu gazu do galaktyk.