Co to jest wielkość bezwzględna?
Wielkość bezwzględna (ang. absolute magnitude, symbol M) to jasność obiektu astronomicznego, jaką by miał, gdyby znajdował się w standardowej odległości 10 parseków (ok. 32,6 lat świetlnych) od obserwatora. Pozwala porównywać wewnętrzną świetlistość różnych obiektów niezależnie od ich rzeczywistej odległości od Ziemi.
Związek między magnitudą pozorną (m) a bezwzględną (M) wyrażony jest równaniem modułu odległości: m – M = 5 * log10(d/10), gdzie d to odległość w parsekach. Przykładowe wartości M: Słońce +4,83; Syriusz +1,42; Deneb (alfa Cygni) -8,73 (jeden z najjaśniejszych nadolbrzymów); Eta Carinae ok. -7 (zmienna); typowe supernowe Ia: ok. -19 do -20 (standardowe świece). Wielkość bezwzględna gwiazd w pasmie V to M_V; dla galaktyk i kwazarów używa się też M_B (filtr B) lub M_g (filtr g SDSS). Kwazar 3C 273 ma M_V ok. -26,7 – jaśniejszy niż setki miliardów gwiazd naraz.
Wielkość bezwzględna jest bezpośrednio związana ze świetlistością (luminosity) obiektu – różnica 1 mag M odpowiada stosunkowi świetlistości ok. 2,512. Porównywanie M wymaga dobrego wyznaczenia odległości, co czyni drabinę odległości (distance ladder) kluczową w astronomii. Wielkość bezwzględna supernowych Ia (M ok. -19,3) jest standaryzowana do standardowej świecy – stanowi to podstawę pomiaru odległości kosmologicznych i odkrycia ciemnej energii.