Co to jest gwiazdozbiór Warkocza Bereniki?
Warkocz Bereniki (łac. Coma Berenices) to gwiazdozbiór na półkuli północnej nieba (386 stopni kwadratowych), wyjątkowy dlatego, że nazwany jest imieniem historycznej postaci – królowej Bereniki II Egipskiej (ok. 267-221 p.n.e.), która ślubowała poświęcić swoje włosy bogini Afrodycie za bezpieczny powrót męża z wojny. Zawiera Gromadę Comy – bogatą gromadę galaktyk i część Supergromady Virgo.
Gromada Comy (Abell 1656) to jedna z najbliższych i najlepiej zbadanych gromad galaktyk (ok. 320 mln ly), zawierająca tysiące galaktyk. Fritz Zwicky użył jej w 1933 roku do pierwszego obliczenia masy gromady – i odkrył, że masa niewidoczna (ciemna materia) musi być kilkukrotnie większa niż masa widocznych galaktyk. Gromada Comy jest historycznym dowodem obserwacyjnym na istnienie ciemnej materii. Warkocz Bereniki leży w 'oknie na Wszechświat’ – obszarze nieba prostopadłym do Drogi Mlecznej z minimalnym pochłanianiem przez pył galaktyczny – stąd tysiące galaktyk widocznych aż po horyzont kosmologiczny. Gromada Virgo, której centrum leży w Pannie, rozciąga się na Warkocz Bereniki (galaktyki M85, M88, M98, M99, M100 Messiera w Warkoczu). Gromada otwarta Mel 111 (Coma Berenices Open Cluster) to bliska (ok. 280 ly), rozproszona gromada gwiazd widoczna gołym okiem jako mleczny obłok.
Warkocz Bereniki jest jednym z najbogatszych gwiazdozbiorów dla galaktyk – tysiące galaktyk dostępnych przez teleskopy amatorskie. Słabe tło gwiazdowe i brak absorpcji pyłu czyni go idealnym 'oknem’ na galaktyki głębokiego Wszechświata. Najlepszy czas obserwacji to wiosna – maj, gdy Warkocz góruje wysoko z Polski.
