Co to jest teleskop słoneczny?
Teleskop słoneczny to wyspecjalizowany instrument optyczny przeznaczony do bezpiecznej obserwacji Słońca – w szczególności jego chromosfery i protuberancji – przez filtrowanie promieniowania do wąskiego pasma spektralnego lub poprzez specjalne filtry bezpieczeństwa redukujące intensywność. Bezpośrednia obserwacja Słońca bez odpowiedniego sprzętu grozi trwałym uszkodzeniem wzroku.
Typy teleskopów słonecznych: (1) Teleskopy H-alfa (jak Coronado SolarMax, Lunt Solar Systems) – filtry interferencyjne o szerokości pasma 0,5-0,7 angstremów w linii Hα (656,3 nm, czerwona linia chromosfery wodoru); ukazują protuberancje, nici chromosferyczne, plamy słoneczne, regiony aktywne; (2) Teleskopy CaK (linia jonizowanego wapnia K, 393 nm, UV) – ukazują strukturę chromosferyczną i pola magnetyczne; wymagają kamer wrażliwych na UV; (3) Klin Herschela (Herschel wedge) z filtrem ND – polaryzacyjny pryzmat odbijający 5% światła do okularu, pozostałe 95% absorbowane; tylko do refraktorów APO; daje wizję fotosfery (plamy, granulacja, fakle). Okulary Baader AstroSolar to tanie i bezpieczne folie do filtrowania białego światła na dowolnym teleskopie. (4) Heliograf (koronakoronograf) – specjalny instrument do obserwacji korony słonecznej na krawędzi tarczy Słońca.
Teleskopy H-alfa takie jak Coronado PST (Personal Solar Telescope, 40 mm, BW ok. 1 ang.) są dostępne dla amatorów i ukazują fascinujące widoki protuberancji i filamentow. W dniach aktywnosci słonecznej (max cyklu 11-letniego ok. 2025 roku) aktywne regiony i rozbłyski są widoczne w teleskop H-alfa nawet przez niedoświadczonego obserwatora. Monitorowanie Słońca przez amatorow jest cennym uzupełnieniem zawodowej sieci GONG (Global Oscillation Network Group).