Teleskopium

Co to jest gwiazdozbiór Teleskopium?

Teleskopium (łac. Telescopium) to mały gwiazdozbiór na południowym niebie, niewidoczny z Polski, leżący na południe od Strzelca i Korony Południowej. Został wprowadzony przez Nicolas-Louisa de Lacaille’a w połowie XVIII wieku podczas obserwacji z Przylądka Dobrej Nadziei – jest jednym z 14 gwiazdozbiorów Lacaille’a upamiętniających ówczesne narzędzia i odkrycia naukowe.

Teleskopium należy do grupy słabych i mało spektakularnych gwiazdozbiorów Lacaille’a – najjaśniejsza gwiazda, alfa Telescopii, ma magnitudę zaledwie 3,51. Gwiazdozbiór zajmuje 252 stopnie kwadratowe nieba południowego i nie zawiera obiektów Messiera ani szczególnie interesujących obiektów dla amatorów. Jedną z ciekawszych gwiazd jest RR Telescopii – symbiotyczna nowa (symbiotic nova), układ podwójny złożony z czerwonego olbrzyma i białego karła, który w 1944 roku przeszedł wybuch nowej – zwiększył jasność o ok. 7 magnitud. System obserwowany jest przez spektroskopów jako laboratorium oddziaływań w ciasnych układach podwójnych. Teleskopium leży w pobliżu centrum Galaktyki (Strzelca), więc obserwacje radiowe i rentgenowskie tego regionu nieba są aktywne.

Nazwa gwiazdozbioru jest hołdem złożonym teleskopowi – przyrządowi, który zrewolucjonizował astronomię od XVII wieku. Lacaille mógł wybrać dowolny instrument do swojego katalogu i wybrał właśnie teleskop – symbol nowej astronomii. Z obszarów Polski (powyżej 50° szerokości N) Teleskopium nigdy nie wschodzi ponad horyzont. Widoczne jest z Australii, RPA i regionów tropikalnych.