Co to jest gwiazdozbiór Tarczy?
Tarcza (łac. Scutum, pełna historyczna nazwa: Scutum Sobiescianum – Tarcza Sobieskiego) to mały gwiazdozbiór na niebie południowym, leżący w jednym z najgęstszych obszarów Drogi Mlecznej, między gwiazdozbiorami Orła i Węża. Pomimo małych rozmiarów i słabych gwiazd (najjaśniejsza, alfa Scuti, ma magnitudę 3,85) jest wyjątkowo bogaty w gromady otwarte.
Tarcza została wprowadzona przez Jana Heweliusza w 1684 roku na cześć polskiego króla Jana III Sobieskiego, który w 1683 roku poprowadził polsko-austriackie wojska do zwycięstwa w Bitwie pod Wiedniem, ratując Europę przed turecką inwazją. Oryginalnie Heweliusz nazwał ją Scutum Sobiescianum (Tarcza Sobieskiego). Gwiazdozbiór zawiera słynną gromadę otwartą M11 (Dzika Kaczka, Wild Duck Cluster) – jedną z najgęstszych i najbogatszych gromad otwartych widzialnych przez małe teleskopy, zawierającą ok. 2900 gwiazd w obszarze 14 minut łuku. M11 jest odległa o ok. 6200 lat świetlnych i ma ok. 220 milionów lat. W tej okolicy Drogi Mlecznej widocznej przez lornetkę lub szerokokątny okular leży też gromada M26 i dziesiątki słabszych gromad otwartych i gromad gwiazdowych.
Tarcza, mimo małych rozmiarów (tylko 109 stopni kwadratowych), jest priorytetem każdego letnie-jesiennego wyjazdu obserwacyjnego w Polsce. Z ciemnego miejsca już przez lornetkę 7×50 Droga Mleczna w tym rejonie jest pełna gromad i gwiazd, a M11 prezentuje się jako wyraźna gromada o kształcie klucza gęsi. Gwiazdozbiór jest widoczny z Polski od maja do listopada; latem góruję na południu. Tarcza jest jednym z niewielu gwiazdozbiorów upamiętniających postać historyczną – i jedynym poświęconym polskiemu królowi.