Co to jest syzygia?
Syzygia (gr. syzygia – powiązanie, jarzmo) to ustawienie Słońca, Ziemi i Księżyca (lub innego ciała Układu Słonecznego) niemal dokładnie w jednej linii prostej. Syzygie odpowiadają pełniom i nowiom Księżyca, największym przypływom oceanicznym (syzygijnym) i są warunkiem koniecznym zaćmień Słońca i Księżyca.
Syzygia pełniowa (opposition lub full moon) to układ Słońce-Ziemia-Księżyc, kiedy Księżyc jest po stronie przeciwnej do Słońca – Ziemia jest między nimi. Syzygia nowiu (koniunkcja) to układ Słońce-Księżyc-Ziemia – Księżyc jest po tej samej stronie co Słońce, niewidoczny w ciągu dnia. Przypływy syzygijne sa silniejsze niż przypływy kwadraturowe (gdy Księżyc jest w pierwszej lub trzeciej kwadraturze) – bo siły grawitacyjne Słońca i Księżyca sumują się. Zaćmienie Słońca możliwe jest tylko podczas syzygi nowiu; zaćmienie Księżyca – tylko podczas syzygi pełni. Jednak do zaćmień dochodzi rzadko, bo orbita Księżyca jest nachylona pod kątem ok. 5° do ekliptyki – syzygia tylko czasem zbiega się z przecięciem przez węzły orbitalne.
Pojęcie syzygi stosuje się też dla innych planet Układu Słonecznego – Jowisz i Saturn są w syzygii, gdy obydwie planety leżą po tej samej lub przeciwnej stronie Słońca widziane z Ziemi (koniunkcja lub opozycja). Rzadko zdarzające się syzygi kilku planet (wielkie koniunkcje) budziły fascynację przez wieki i były interpretowane astrologicznie. Termin syzygi pojawia się też w fizyce ogólnej teorii względności i w teorii strun w zupełnie innym kontekście matematycznym.