System geocentryczny

Co to jest system geocentryczny?

System geocentryczny (model ptolemejski) to historyczny model kosmologiczny zakładający, że Ziemia jest nieruchomym centrum Wszechświata, wokół którego krążą Księżyc, Słońce, planety i sfera gwiazd stałych. Był dominującym obrazem Kosmosu przez ok. 1400 lat – od Ptolemeusza (II w. n.e.) do Kopernika (XVI w.).

Claudius Ptolemeusz (ok. 100-170 n.e.) w dziele Almagest opisał geocentryczny model z epicyklami i deferentami, który pozwalał przewidywać pozycje planet z dużą dokładnością. Każda planeta poruszała się po epicyklu (mały okrąg), którego środek krążył po deferencie (większy okrąg) wokół Ziemi. Dodatkowy element – ekwant (punkt symetrii prędkości kątowej) – umożliwiał odwzorowanie nierównomiernego ruchu planet. Model ptolemejski był skopiowany od Hipparcha i czerpał z Arystotelesa, dla którego ruch kołowy był jedynym godnym ciał niebieskich. System geocentryczny popierał Kościół katolicki ze względów teologicznych – Ziemia jako centrum Bożego stworzenia.

System geocentryczny obalił Mikołaj Kopernik w dziele De revolutionibus orbium coelestium (1543), a potwierdzenia heliocentryzmu dostarczyli Galileo Galilei (obserwacje faz Wenus, 1610) i Johannes Kepler (prawa ruchu planet). Dziś model geocentryczny ma jedynie historyczne znaczenie. Warto jednak zaznaczyć, ze system geocentryczny NIE był sprzeczny z obserwacjami tego czasu i swietnie przewidywal pozycje planet – jego problem był natury filozoficznej i fizykalnej, nie predykcyjnej.